مقدس اردبيلي دوم در ديار کرمانشاهان؛ زندگاني فاضل توني - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٧٣
٧. فهرست "تهذیب الاحکام" شیخ طوسی، که خود ملا عبدالله بشروی معتقد است پیش از او کسی چنین فهرستی فراهم نکرده است.کتابی بسیار نفیس و مفید برای طالبان فقه و فقاهت است که خود مؤلف در تعبیری مینویسد :
هو من اهم الاشیاء لمن یرید الفقه و الترجیح؛ این کتاب از مهمترین کتابهای لازم برای دانش پژوهان فقه است.[١]
همچنین محقق خوانساری در روضات الجنات مینویسد:
و هوکما قال و فوق ما نقول؛ کلام فاضل تونی در وصف فهرست تهذیب الاحکام واقعیتی درست، بلکه سخن او فوق چیزی است که ما میگوییم.[٢]
با کمال تأسف از آثار وی جز رساله نماز جمعه و وافیه فی اصول الفقه چیزی باقی نمانده است و شاید سبب گمنامی این بزرگان همین محو آثار آنان باشد.
لازم به یادآوری است که نوشته ی ملا عبدالله درباره نماز جمعه، با عنوان رساله مختصره فی بیان النفی الوجوب العینی للصلاه الجمعه فی زمن الغیبه، در ضمن دوازده رساله فقهی درباره نماز جمعه، به کوشش رسول جعفریان (قم ١٣٨١ش)، چاپ شده است.
همچنین مولی محمد تنکابنی مشهور به فاضل سراب (متوفی ١١٢٤) در نقد این کتاب،رسالهای نوشته است.
وکسانی دیگر، از جمله مولی محمد امین برادر زاده ملا عبدالله بشروی تونی[٣]، بر این نقد پاسخ نوشتند.[٤]
[١]. تونی، عبدالله بن محمد، الوافیه، فی اصول الفقه، ج١، ص ١٣٣.
[٢]. خوانساری، همان.
[٣]٥. خوانساری، ج٤، ص ٢٤٦.
[٤]. آقا بزگ تهرانی، ج١٥، ص ٦٥، ٧٤، ٨٠.