مقدس اردبيلي دوم در ديار کرمانشاهان؛ زندگاني فاضل توني - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٥٨
١. ملاعبدالله؛ صاحب وافیه الاصول (متوفای ١٠٧١ق) .
٢. ملااحمد؛ امام جماعت مسجد میانده( متوفای ١٠٨٣ ق).[١]
[١]. ملا احمد فرزند حاج محمد تونی بشروی، فقه را از محضر علمای عصر خویش فرا گرفت و به درجه عالی اجتهاد نائل گردید، سپس به جرگه اخباریه گروید و از علمای این طایفه بود، در مشهد مقدس سکنی داشت و شاگردان بسیاری در حوزه او تربیت یافتهاند، از جمله اینکه محمد معصوم بن کمال الدین حسین مشهدی و قاسم علی بن حسن علی برارقی سبزواری از عالمان و محدثان سده یازدهم، نزد ملا احمد تونی برخی کتاب های حدیثی را قرائت کرده و از او اجازه گرفتهاند( آقا بزرگ تهرانی، محمد محسن، الذریعه،ج ١، ص ١٤٢، حسینی احمد، تراجم الرجال، ج١، ص ٤٤٢ ) .
ملا لطف الله، از عالمان سده یازدهم، نیز کتاب تهذیب شیخ طوسی را نزد وی قرائت کرده و از او اجازه گرفته است.در این اجازه تصریح شده که ملا لطف الله، دو کتاب الاستبصار و من لایحضره الفقیه را نیز نزد ملا احمد تونی قرائت کرده است.( تونی، عبدالله بن محمد، الوافیه، ج١، ص٤٥٤ )، فخرالدین محمد موسوی نیز کتاب اخیر را نزد ملااحمد تونی خوانده است.( همان، ج٢، ص ٥٥٢ ) .
قدیمیترین نشان از ملا احمد در کتاب امل الامل شیخ حر عاملی متوفای سال ١١٠٤ هجری قمری است. او مینویسد: مولانا احمدبن محمد التونی البشروی، فاضل،عالم، ورع، من المعاصرین المجاورین بطوس و له کتبٌ منها : حاشیه شرح اللمعه و رساله فی تحریم الغناء و رساله فی الرّد علی الصوفیه و غیر ذلک.(حر عاملی، همان، ج٢،ص ٢٣).
از آثار فوق کاملاً بر میآید که عمده معلومات و تخصص ملا احمد در زمینه مسائل فقهی و احکام شرعی بوده است.
مؤلف کتاب اعیان الشیعه نیز در اثر خود از ایشان نام میبرد و ضمن استناد به سخنان شیخ حرّ عاملی در امل و ذکر عباراتش،اضافاتی دارد. او در توضیح و توصیف این شخصیت چنین اظهار میکند: و هو اخو ملاعبدالله التونی صاحب الوافیه، یروی عنه بالاجازه المولی محمد معصوم بن کمال الدین مشهدی به تاریخ ٢٠ شعبان سنه ١٠٦٦( امین،سیّد محسن، همان، ج٨ و ٩، ص ٢١٦).