مقدس اردبيلي دوم در ديار کرمانشاهان؛ زندگاني فاضل توني - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٤٨
فضایی دیده میشود که احتمالاً مجموعه سرباز خانهها متشکل از اتاقهای کوچک در دو طرف یک راهرو مکانی برای نگهداری تسلیحات و استراحت نیروهای محافظ قلعه بوده است. نمونه این فضای معماری را در برخی از قلاع اسماعیلیه میبینیم.
البتّه از پوشش سقف آن چیزی باقی نمانده است. در محدوده حصار دوم، شاهد فضاهای متعددی از جمله دالانهای عریض و مسقّف با پوشش آجری و سنگی، برجهای مدور دیده بانی با منفذهایی جهت تیراندازی، تالارها و اتاقهای وسیع هستیم.
در مرتفعترین قسمت قلعه، فضایی تقریباً مستطیل شکل وجود دارد که حیاط آن توسط لاشه سنگ احاطه شده است. در لابهلای این سنگلاخها، دو فضای دور تقریباً بزرگ ایجاد شده که محل نگهداری آب باران است. مصالح اصلی جهت ساخت این قلعه از خشت، سنگریزه، سنگهای ساده، تراشیده شده و ملات گچ بوده است.[١]
باقی ماندن فضاهای متعدد از جمله دالانهای عریض و مسقّف، برجهای مدوّر دیده بانی، تالارها و اتاقهای وسیع و آب انبارها باعث گردیده که قلعه دختر بشرویه یکی از سالمترین قلاع کوهستانی خراسان جنوبی و شرق ایران به شمار آید.
در مورد سابقه تاریخی آن دو نظر وجود دارد:
یکی آنکه قلعه مزبور در شمار سلسله قلاعی است که به همین نام از دوران ساسانی باقی مانده و نمونههایی از آن در دیگر شهرهای ایران دیده میشود و همگی از نظر بافت بر بالای بلندیها و نقاط صعبالعبور قرار دارند و اغلب
[١]. سلیمانی رباطی، امیر، پایان نامه، ص ١٠١.