غوطه‌ور شدن در عالم ماده و هوى و تمايلات مانند حيوانى كه بى‌بهره از مقامات فضيلت است چنانچه دوره آسايش و زندگى اين چنين فردى پايان پذيرد و در آستانه مرگ درآيد بهره‌اى از سعادت و فضيلت نخواهد داشت زيرا عقوبت و ثواب فرع شعور و ادراك بفضائل اخلاقى است و مانند حيوانات در زندگى دنيوى و نيز حيات و زندگى ناقصى داشته كه بمرتبه انسان عاقل و خردمند برسنده شده است و چنانچه بمقام ادراك و شعور نائل شود و از جهالت و غفلت بيدار گردد حجت داخلى و روانى او بالاخره فطرت خدا داده او را بسوى سعادت سوق دهد و در مقام تعلم و آموزش برآيد و از مكتب توحيد پيروى نمايد بمقامى از انسانيت و فضيلت نايل گشته در دنيا از زندگى حقيقى بهره‌مند خواهد شد و در جهان ديگر از نعمتها بقدر معرفت و فضيلت كه كسب نموده متنعم به نعمتهاى جسمانى و روانى خواهد بود.

بالاخره قيد ارتباط افراد بشر با وحى و يا تعليمات ربوبى يگانه وسيله امتياز ذاتى بموهبت كبريائى است و سمت آن تعليم و تربيت بشر است كه سبب شرافت و فضيلت حقيقى ابدى و هميشگى و سبقت وجودى است كه در همه عوالم آثارى از اين فضيلت آشكار خواهد بود و براى اين جهان سبب فاعلى و نيز غايت و غرض از نظام خلقت سلسله بشر است بر اين اساس خلقت بشر بدون رسولان و پيامبران و اولياء لغو و بيهوده خواهد بود.

هم چنان كه از آيه‌ وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ‌ استفاده مى‌شود كه غرض از خلقت بشر عبادت و ارتباط ارادى و رابطه معرفتى و انقياد عملى و جوارحى با ساحت كبريائى است و فقط سبب تعليم و تربيت سلسله بشر رسولان و پيامبران مى‌باشند زيرا بشر بر حسب طبع هرگز ارتباط آموزشى و تعليمى با ساحت كبريائى نخواهد داشت جز از طريق ارواح قدسيه رسولان كه با تعليمات ربوبى ارتباط داشته شرافت و فضيلتى زياده بر ارتباط با تعليمات ربوبى بر عموم بشر تصور نميرود كه سمت آنان تأسيس مكتب توحيد و اعلام برنامه آن و دعوت عموم بشر به پيروى از