درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٤٥١
باب انه لو لم يبق في الارض الا رجلان لكان احدهما الحجة
لزوم حجت و امام (عليه السلام)
روايات
الحديث الاول-
محمد بن يحيى عن أحمد بن محمد، عن محمد بن سنان، عن ابن الطيار قال: سمعت أبا عبد اللَّه (ع) يقول: لو لم يبق في الارض الا اثنان لكان أحدهما الحجة.
شرح بر طبق آيه خَلَقَ لَكُمْ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً مبنى بر منت بر سلسله بشر است بخصوص اهل ايمان كه غرض از نظام خلقت زندگى و آسايش پيروان توحيد است و غرض از آن نيز امتحان و آزمايش او است بمنظور اينكه بمقصد كه در نظر گرفته نائل گردد و نظام خلقت مبنى بر امكان اشرف است و از طريق شريف فيض وجود جريان مىيابد به دانى و اخس را فرا ميگيرد هم چنان كه موجودات طبيعى چنين است كه فيض وجود هرگز به دانى سرايت نخواهد نمود جز از طريق شريف و عالى.
بالاخره موجود شريف تقدم ذاتى دارد بر هر دانى مثلا انسان وسيله پيدايش ماده تناسلى است گرچه از نطفه نيز انسان بوجود مىآيد مانند جنين ولى بر حسب تقدم زمان است نيز بر حسب حقيقت ذاتى مثلا وجود حيوان سبب ذاتى است براى نطفه