درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٩٣ - رابطه ذاتى روح با بدن
باين اعتبار براى آنان نخواهد بود جز تجدد و تبدل همچنان كه آيه ناظر باين معنى است كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَها لِيَذُوقُوا الْعَذابَ.
و نيز آيه إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ طَعامُ الْأَثِيمِ كَالْمُهْلِ يَغْلِي فِي الْبُطُونِ كَغَلْيِ الْحَمِيمِ در اثر رذايل خلقى و روانى بسوى روان و روح تيره آنان و نيز بسوى اعضاء و جوارح آنان نازل شود در اثر ايجاب و تأثير روح در بدن بدين جهت هرگز از عذاب خارج نشوند و رهائى نخواهند يافت زيرا در اثر تيرهگى ذاتى و جوهرى نميتوانند صعود نمايند و خارج از عقوبت شوند وارد نشئه رحمت شوند و نميتوانند از آن تيره بختى خارج شده وارد نشئه رحمت شوند زيرا نيرو و سببى براى حركت و خروج از عقوبت نخواهند داشت.
بالاخره مسير و سبب براى حركت و خروج از عقوبت نه سبب داخلى ذاتى و نه سبب خارجى براى آنان نخواهد بود و حركت بطور استقامت و طولى نخواهد داشت كه از عقوبت رهائى يابند و حركت دورى چنانچه منشأ و سبب آن نفس ذات متحرك باشد حركت بطور دوام خواهد بود و تا هنگامى كه از ذات خود خارج نشود آن حركت ذاتى از او جدا نخواهد شد.
و موجود متحرك چنانچه مستكفى بذات خود و بمبدأ ذات خود باشد هرگز از ذات و وجود خود مانعى از حركت نخواهد بود بلكه ذات وجود او مبدء و سبب حقيقى حركت دائم است و مادام كه از ذات خود خارج نشدهاند و از دائره و حد وجودى و شقاوت خود خارج نشدهاند حركت دائم او باقى خواهد بود از اين رو كفار و بيگانگان و جاحدان حد حركت و سير آنان در عقوبت بطور دائم خواهد بود و غايت حركت آنان ذوق عذاب و تأثر از عذاب است بطور دائم بطور اتصال تجددى و اين غايت آن چيزى است كه از رذايل و كفر و شرك كسب نمودهاند و براى هر حركتى غايتى است كه هرگز از آن تجاوز نخواهد نمود و صحيح نيست سؤال از سبب ذوق و عقوبت كه ذاتى است.