درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٢٣٩ - الحديث الرابع

و در اثر معيت آنان با خلق بكمالى كه از آنان مترقب است نائل خواهند شد.

نتيجه اينكه خلقت رسولان بمنظور قيام بدعوت بسوى حق و خلافت و نمايندگى از ساحت كبريائى است و بالاخره براى وساطت تكوينى و تشريعى و فيوضات است كه اشرف و كمالى است براى رسولان هم چنان كه مقام خلت غرض از خلقت ابراهيم عليه السلام خواهد بود.

رسول صادع صلّى اللَّه عليه و آله نيز و هم چنين اوصياء طاهرين عليهم السلام از نظر شرافت وجودى كه دارند واسطه فيوضات بطور اطلاق هستند و در اثر اينكه فضائل وجودى آنان در اين جهان بظهور برسد معيت با خلق دارند و لازم آن وساطت در تعليم و تربيت است كه عالم بشريت را بكمال سوق دهند و از ظلمت جهل و رذالت خلقى رهائى بخشند و بنور معرفت اهل ايمان را با عوالم آينده آشنا بسازند و بكمالى كه در انتظار آنان و زياده بر تصور است نائل آيند.

و نيز در باره مفاد روايت‌

(الحجة قبل الخلق و مع الخلق و بعد الخلق)

مى‌توان چنين بيان كرد رسول صلّى اللَّه عليه و آله و اوصياء طاهرين عليهم السلام از طريق عادى بوجود آمده و محكوم بنظام تدبير مانند ساير افراد بشرند ولى از نظر قدس روح آنان وسائط فيوضات بطور اطلاق هستند از جمله تعليم و تربيت سلسله بشر بعهده آنان نهاده شده و نيز از نظر اينكه وجود آنها وجود كامل و مكمل است در جهان تكليف در طريق استكمال خواهند بود و اين نيز امتياز و فضيلتى است كه از قدسيان و فرشتگان دارند زيرا قدسيان آنچه ساحت كبريائى بآنان موهبت فرموده فعليت محض است و فضيلت زيادترى در انتظار نخواهند داشت ولى ارواح قدسيه رسول صلّى اللَّه عليه و آله و اوصياء طاهرين عليهم السلام با اينكه كمال ذاتى وجودى دارند از هر نقص و منقصت ذاتى و خلقى منزه هستند هر لحظه نيز در مقام استكمال خواهند بود.

بر اين اساس از جمله غرض از نظام خلقت آن است كه ارواح قدسيه بمقامات عاليه كه زياده بر تصور است استكمال بيابند نتيجه اينكه ذوات قدسيه با اينكه بشرند