است و جنبه صفت نفسانى و حركت خارجى كه از مقوله فعل اختيارى است و بمنطق آيه رسول صلّى اللَّه عليه و آله و اوصياء طاهرين عليهم السلام بر عقيده و ملكوت اعمال و اقوال عموم مردم كاملا بصيرت و نظارت دارند از اين نظر عموم مردم بايد از اقوال و تعليمات آنان پيروى نمايند و اعمال خودشان را بر تعليمات آنان تطبيق دهند و در باره پيروان مكتب عالى قرآن واسطه فيوضات الهى و نعمتها و قرب بآفريدگار مى‌باشد هم چنان كه واسطه فيوضات تكوينى عموم هستند و در پيشگاه قدس در باره ايمان و كفر و اعمال نيك و بد مردم بشهادت قيام خواهند نمود.

نبوت از نبأ گرفته شده بمعناى درك خبرهاى غيبى و استفاده روانى از تعليمات الهى است و حقيقت نبوت نيروى‌گيرنده حقايق و سروشهاى غيبى است بطور القاء وجودى و تعليم روانى كه حقيقت آنها را پيامبران در روان خود مى‌يابند در مورد خبرها و وقايع خارجى بطور شهود آنها را با قلب خود مى‌بينند بنظر عقلى.

بدين جهت پيامبران هرگز در مورد آنچه بآن تعليم مى‌شوند ترديد نخواهند داشت زيرا از طريق خارج حس و شنوائى نيست كه واقعه را بشنود آنگاه تصديق و يا تكذيب و يا ترديد نمايند بلكه حقيقت نبوت تعليم وجودى و موهبت روانى است از نظر ارتباط روح قدسى پيامبران است با دستگاه ربوبى كه حقايق را با نيروى غيبى مى‌آموزد و روح تازه‌اى بآنان دميده مى‌شود بدين نظر نبوت و استفاده و تعليمات غيبى داراى مراتب بسيار خواهد بود باختلاف حقايق و الهاماتى كه ساحت كبريائى بر حسب اقتضاء و ظرفيت پيامبران با آنها القاء ميفرمايد.

مثلا از جمله در باره گروهى معارف الهى تعليم و يا وقايع خارجى القاء مى‌شود مانند بشارت بابراهيم عليه السلام در باره فرزند بوى بنام اسحاق و نواده‌اى بنام يعقوب كه ساره همسر ابراهيم حضور داشت.

از اين خبر مژده اثر در شگفت شده اظهار نمود كه شوهرم پير و فرسوده است جبرئيل امين عليه السلام گفت چگونه از قدرت و خواسته آفريدگار تعجب مى‌نمائى‌