درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ١٥١ - الحديث الثانى

شرح‌

قوله (ع): قلت لأبي عبد اللَّه (ع) ان اللَّه اجل و اكرم من ان يعرف بخلقه بل الخلق يعرفون باللَّه قال صدقت:

راوى منصور بن حازم گويد كه عرض نمودم بحضور امام صادق (ع) كه ساحت آفريدگار اجل و گراميتر است از اينكه شناخته شود از طريق مخلوق و بوسيله آفريده او بلكه هر مخلوقى به آفريده شناخته مى‌شود و شعار هر موجود و مخلوقى بآنست كه آفريده ساحت آفريدگار است بديهى است موجودى كه سبب و علت ندارند حد ندارد و برهان و دليل غير خود ندارد زيرا موجودى كه واجب و بسيط حقيقى است دليل و برهان هر موجود و پديده‌اى است.

بر اين اساس علم بمعلول حاصل نميشود جز از طريق علم كه سبب و علت آن و نظر باينكه ساحت كبريائى سبب تام هر شى‌ء و آفريده‌اى است و مسبب و خالق هر سبب و علت است و به غير خود شناخته نميشود و هيچ موجود و مخلوقى شناخته نميشود جز بآفريدگار.

هم چنان كه امير مؤمنان (ع) مى‌فرمود

(ما عرفت شيئا الا و قد عرفت اللَّه قبله)

و ساحت قدس ربوبى معروف معروف‌تر و آشكارتر است از هر مخلوقى و هر پديده‌اى نشانه ذاتى و علامت آن مخلوق بودن آنست پس ساحت آفريدگار ظاهرتر از هر موجود