درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٤٣٨ - الحديث الثانى

النَّارِ) اين خلاصه‌اى از مفاد جمله كوتاه است كه يك دنيا حقيقت در بردارد كه امام فرمود

(القوة على معرفته)

كه ساحت كبريائى باين چنين افرادى قوه بر معرفت و نيروى خودشناسى و خداشناسى خواهد داد در قلب نورانى او نورانيت زيادترى افكند و هر لحظه بر تابش آن نور نيز تزايد و افزوده خواهد شد و هر لحظه بر نورانيت قلب و بصيرت و احاطه روحى او افزوده خواهد شد خلاصه نور فطرى را درخشندگى بخشد و شكوفا و ظاهر نمايد.

با توجه باين نكته كه تعبير بجمله‌

(وهب لاهل محبته القوة على معرفته)

يعنى بطور موهبت نيروى معرفت و خودشناسى و خداشناسى را در كمون و روح و روان او افكند و نورانيت را در قلب او نهاده بديهى است هر موهبت كبريائى بر حسب قابليت است يعنى نعمتهاى زياده بر تصور دسترس عموم نهاده شده از لحاظ نيروئى كه بوديعت مفاد يكسان است فرق و اختلاف افراد بشر بلكه همه موجودات در اثر قابليت طبيعى آنها است در موجودات طبيعى و در افراد بشر فقط بر حسب قابليت ارادى هر يك از آنها است هر يك چنانچه قابليت ارادى خود را بكار اندازند و نيروى قبول و پذيرش اين چنين نيروى خدا داده را در خود مورد توجه قرار دهد مى‌تواند از اين نيروى بقدر توجه استفاده نمايد.

نكته باريك و دقيق همين است كه موهبت نيروى معرفت بارى تعالى در فطرت هر فردى نهاده شده و هيچ فردى از بشر از اين موهبت خودشناسى و خداشناسى و نور الهى بى‌بهره نخواهد بود و محال است كه بى‌بهره باشد ولى تفاوت فقط در توجه باين نعمت و موهبت است ريشه سعادت و شقاوت از اينجا پديد مى‌آيد و رو بحركت و رشد ميگذارد كه اهل ايمان در اوائل رشد در صدد آنست كه خود را بشناسد و اسرار درونى خود را بفهمد و خالق يكتا و بى‌همتاى خود و عالم را بشناسد و از تفكر در اين باره لذت مى‌برد و پيوسته خاطر او معروف بخودشناسى و خداشناسى خواهد بود و از نور درخشان كه در فطرت و كمون دارد استفاده مى‌نمايد.

و قوه معرفت خودشناسى و خداشناسى در همه افراد در فطرت آنان نهاده شده‌