درخشان پرتوى از اصول كافى - حسينى همدانى نجفى، محمد - الصفحة ٣٥٥ - الحديث الثانى

و گفته شده مراد از وسط از نظر آراء علمى متوسط ميان علو و تفصيل و تعطيل و تشبيه در باره ذات و صفات كبريائى است و نيز بلحاظ وساطت افراط در تقصير عبادت و جبر و تفويض و نيز به لحاظ وساطت افراط و تفريط خلقى مانند جربزه و بلاهت و تهور و جبن فجور و خمول بالاخره وسط حد فاصل مكانى است كه نسبت بهمه جوانب يكسان است و نظر صحيح همان وساطت بطور اطلاق تكوينى و تشريعى در باره بشر است و بطريق اولى سلسله موجودات را شامل مى‌شود.

قوله (ع): مِلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْراهِيمَ‌ قال ايانا عنى خاصة:

مبنى بر منت بر رسول صلّى اللَّه عليه و آله و اوصياء عليهم السلام است كه مرام و قيام رسول صلّى اللَّه عليه و آله بدعوت بحق طبق قيام و دعوت ابراهيم خليل مقابل دنياى شرك است كه مردم را بدعوت بتوحيد خالص و بدين حنيف مى‌نمود كه خالص از شائبه شرك بود ولى بواسطه نسبى و ابوت ابراهيم (ع) اختصاص برسول (ص) و اوصياء طاهرين عليهم السلام دارد و ساير اهل و ساكنان مكه از قريش و ساير طوايف و قبايل عرب ديگر هيچ گونه رابطه‌اى با ابراهيم خليل (ع) ندارند فقط رابطه نسبى و ابوت ابراهيم اختصاص برسول (ص) و اوصياء طاهرين عليهم السلام دارد.

مفاد روايت آنست كه مرام و مقصد دعوت باوصياء عليهم السلام از مقصد و دعوت ابراهيم اختصاص باوصياء داشته است و ساير قبايل مكه اجنبى هستند از نسبت با ابراهيم (ع) بالاخره ابراهيم (ع) سبب فضيلت و مزيت رسول (ص) و اوصياء بوده و هم چنين ابراهيم (ع) بابوت رسول و اوصياء مزيد فخرى است براى او و بالاخره رابطه ساير قبايل مكه را از ابراهيم (ع) سلب نموده است.

قوله (ع): رسول اللَّه الشهيد علينا بما بلغنا عن اللَّه تبارك و تعالى و نحن الشهداء على الناس يوم القيامة:

استفاده مى‌شود كه علوم هر يك از اوصياء عليهم السلام مأخوذ از تعليمات‌