در معارف و علم كلام و فلسفه و خطبه‌هاى نهج البلاغه كه حاوى امور اجتماعى و سياسى و كشوردارى و فرمانروائى است و دستور بسيج و گردآوردن لشكر براى دفاع از منافقان همه و همه استفاده از آيات كريمه قرآنى است كه بصورتهاى گوناگون مورد استفاده و تعليم قرار گرفته است.

خلاصه در مدت دو قرن و نيم كه دوره تصدى اوصياء طاهرين عليهم السلام بوده روايات و اخبار بسيارى زياده بر حد احصاء است از دانشجويان باقى مانده كه از محضر اوصياء عليهم السلام استفادات علمى و دينى و كلامى و فقه و سياست و اقتصاد و تنظيم خانواده و امور اجتماعى از بيانات تعليمات اوصياء صادر شده و ضبط شده است و دانشگاه مكتب عالى قرآن بتصدى اوصياء طاهرين عليهم السلام در مدت دو قرن و نيم با اينكه همواره مواجه با تقيه بوده و مورد مخالفت خلفاء بنى اميه و بنى العباس قرار گرفته بود و اكثر زمانها مردم بطور عادى نمى‌توانستند بحضور امام وقت وصى رسول (ص) و ناظر بر مكتب قرآن حضور يابند و استفاده نمايند همچنان كه صفحات تاريخ اين حقايق را شاهد و گواه است با اين موانع و عوايق بسيار تعليمات اسلامى كه ظهورى از آيات قرآنى است بطور مشروح احتياجات دانشجويان را رفع نموده كه مطلبى از علم كلام نيست جز اينكه اخبار و روايات بسيارى در آن باره رسيده است و همچنين در فقه با اينكه باقصى مرتبه توسعه دارند كه حدود پنجاه باب از ابواب فقه تدوين شده مع ذلك يك موردى بدون مدرك و دليل و روايت و يا بدون بيان اصل كلى نخواهد بود و هرگز در موردى بطور اهمال حكمى باقى نمانده است.

نمونه و مسطوره‌اى از اين حقيقت آنست كه معتصم خليفه عباسى از امام جواد عليه السلام تقاضا نمود كه براى اظهار نظر و فتوائى در مجلس مخصوصى در باره خلافت او حضور يابد پس از طرح مسأله در باره قطع يد سارق بود علماء وقت نيز حضور داشته همه اقوالى چند گفتند كه از مرفق و يا از بند دست بايد قطع شود پس از اينكه علماء وقت فتاوى خود را اظهار نمودند معتصم خليفه از امام‌