بطون و حقايق قرآن در جامعه اسلامى خواهد شد كه نقض غرض از نزول آيات كريمه قرآنى است كه بطون و حقايق نهائى دارد و اساس سعادت و تعالى بشر بر كشف آنها استوار است البته مرتبه‌اى از بطون نيز بايد اختصاص بوصى و ساير اوصياء خواهد داشت كه هرگز براى عموم مردم قابل حل نخواهد بود.

ولى بالاخره اوصياء عليهم السلام بايد بر بطون قرآنى كه برسول صلّى اللَّه عليه و آله القاء شده اوصياء نيز همان بطون و حقايق را بطور كامل بدانند و بطور شهود بر آنها احاطه داشته باشند چنانچه بطون و حقايق قرآنى اختصاص برسول صلّى اللَّه عليه و آله ندارد بايد بهمه اوصياء تعليم شود از طريق رسول و هر يك از اوصياء بوصى خود و چنانچه بعض بطون قرآن اختصاص به بعض داشته باشد نقض غرض خواهد بود و بديهى است تعليم هر وصى حقايق و بطون قرآنى را بوصى خود وسيله‌اى است كه ساحت كبريائى بدان وسيله روح ولايت را افاضه خواهد فرمود عينا مانند القاء برسول صلّى اللَّه عليه و آله توسط امين وحى خواهد بود.

با توجه باينكه هر گونه علم حقيقى اصل و فروع و برهان آن در آيات قرآنى بطور اجمال خواهد بود و همچنين كشف رموز آيات و اسرار و تأويل متشابهات آنها و بيان مجملات آنها براى كسى كه اهل آنست ولى شرح اين حقايق براى عموم از شئون رسول صلّى اللَّه عليه و آله نخواهد بود از جهاتى يكى اينكه نزول آيات قرآنى بر حسب مقتضيات در ظرف بيست و سه سال بطول انجاميد و پس از نزول آيات و قرائت آن و تعليم الفاظ و عبارات آيات براى دانشجويان وقت ممتدى نياز دارد كه بتوانند آيات را بشنوند و ضبط نموده، و نيز تفسير آيات را بشنوند و بفهمند و بسيارى آيات را نوشته ضبط مى‌نمودند، و بسيارى نيز در خاطر خود حفظ مى‌نمودند.

اين چند وظيفه وقت بسيارى را شاغل خواهد بود گذشته با شواغل بسيارى كه اوقات رسول صلّى اللَّه عليه و آله را فرا گرفته بود از جنگهاى پى در پى بر اين اساس بيان‌