تفسير فاتحة الكتاب از امام حسن عسكرى - حسينى شاهمرادى، قدرت الله - الصفحة ٢٢ - در باره بسم الله الرحمن الرحيم

(١) و اين، بدان جهت است كه؛ هر رياست طلب و بزرگمنشى!- در اين دنيا- اگر چه بى‌نيازى و طغيان وى، عظيم و چشمگير است! (ولى؛) هنگامى كه؛ حوائج زير دستانش باو زياد شود! (سرانجام)، نياز و حاجاتى بآنها روى آور مى‌شود كه؛ اين (رياست طلب و) عظمت خواه، بانجامش قادر نيست! و خود اين، نيز، با حاجات و نيازى روبرو مى‌شود كه در انجامش ناتوان است! نتيجة؛ بهنگام ناچارى و فقر و فاقه‌اش! بسوى خدا، انقطاع و بريدگى پيدا ميكند. تا همّ و غمّ او كه زائل شد، (دوباره) بشرك خود، باز ميگردد! آيا؛ بخداى عزّ و جلّ! گوش نميدهى؟ ميفرمايد:

«بگو: رأيتان چيست؟ مرا با خبر كنيد! كه هر گاه؛ شما را عذاب خدا فرا گيرد! و يا شما را ساعت قيامت، فرا رسد!- اگر راستگوايد!- آيا غير خدا را ميخوانيد؟. بلكه [فقط] او را ميخوانيد! پس؛ آنچه خواهش و دعا باو داريد- اگر بخواهد- (برآورده ميكند! و شرنگ تلخى را) برطرف ميسازد. و آنچه شرك آوريد، فراموش ميكنيد!.»[١] خداى تعالى! به بندگانش فرمود:

اى نيازمندان رحمتم! براستى؛ ذلّت بندگى را [در همه حال‌] و نياز را [در همه أوقات‌]، گردنگيرتان ساختم! پس؛ در (هر چيز و) هر كارى كه شروع ميكنيد و بتمام آن، و بلوغ نهائيش اميدواريد، بسوى من، كرنش كنيد! و يقين بدانيد؛ هر گاه اراده كنم كه بخشش و عطا بشما روا دارم، أحدى، بمنع شما قادر نيست! و هر گاه اراده كنم كه (نعمتى) از شما باز دارم، كسى، بعطاى شما قادر نيست!. بدين جهت؛ من، ذى حق‌ترين فردى‌ام كه؛ بآستانش گدائى شود! و لايقترين كسى كه؛ (بايستى آفريدگان) بسويش تضرّع و زارى كنند! پس؛ در آغاز هر مطلب كوچك و بزرگى، بگوئيد: [بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌] كه در واقع، چنين گفته‌ايد:

بر اين كار، استعانت و يارى از خدا ميطلبم. خدائى كه؛ پرستش و بندگى غير او، جايز نيست! خدائى كه؛ دادرس است! هر آنگاه كه از او دادخواهى شود!. پذيرا و جوابگو است، هر گاه خوانده شود!

[١] قُلْ أَ رَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتاكُمْ عَذابُ اللَّهِ أَوْ أَتَتْكُمُ السَّاعَةُ أَ غَيْرَ اللَّهِ تَدْعُونَ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ بَلْ إِيَّاهُ تَدْعُونَ فَيَكْشِفُ ما تَدْعُونَ إِلَيْهِ إِنْ شاءَ وَ تَنْسَوْنَ ما تُشْرِكُونَ‌ أنعام، آيات ٤٠ و ٤١.