تفسير فاتحة الكتاب از امام حسن عسكرى - حسينى شاهمرادى، قدرت الله - الصفحة ٥٩

مى‌شود كه؛ شيخ و غضائرى، از إمام عليه السّلام با سند مذكور روايت ميكنند و نزد آن دو معتبر است، و إلّا؛ از مرويّاتشان مستثنى ميكردند. كما اينكه؛ اين مطلب، بر كسى كه بطريق مشايخ، عارف باشد، پوشيده نيست.

فخر الفقهاء، شهيد ثانى، بر أساس اعتمادى كه بر آن تفسير دارد، از آن نقل ميكند. و در آخر اجازه كبيرش به شيخ حسين بن عبد الصّمد گفته:

«و اگر طريقى را كه؛ تا هر يك از مصنّفين و مؤلّفين، وجود دارد، همه را يادآور شويم، مطلب بدرازا ميكشد، و خداى تعالى! ولىّ التّوفيق است. بايستى؛ از بين طرقى كه؛ به مولا و سيّد ما و سيّد الكائنات! رسول خدا (ص)، ميرسد، طريقى را بيان كنيم، كه عاليتر باشد ...» آنگاه؛ سندى بيان ميكند كه؛ در آن، محمّد بن قاسم جرجانى است.

علّامه مجلسى، در بحار ميگويد:

«كتاب تفسير إمام، از كتب معروف است، و صدوق، بر آن اعتماد كرده، و از آن أخذ نموده است. اگر چه؛ بعضى از محدّثين، در آن طعن زده‌اند! ولى؛ صدوق، أعرف است! و زمانش، از كسى كه بر آن كتاب، طعن زده! نزديكتر است، و تحقيقا؛ بيشتر علماء، از او روايت كرده‌اند، بدون اينكه در آن، غمزى روا بدارند».

آنگاه ميگويد:

«آنچه در افتتاح تفسير إمام عسكرى صلوات اللَّه عليه مييابيم، بيان ميكنيم:

شيخ أبو الفضل شاذان بن جبرئيل بن إسماعيل قمى، أدام اللَّه تعالى! تأييده، گفت كه؛ سيّد محمّد بن سراهنگ حسينى جرجانى، بر ما حديث كرد كه؛ سيّد أبو جعفر مهتدى بن حارث حسينى مرعشى، بر ما حديث كرد كه؛ شيخ صدوق أبو عبد اللَّه جعفر بن محمّد دوريستى، از پدرش، از شيخ فقيه أبو جعفر محمّد بن علىّ بن بابويه قمى رحمه اللَّه، روايت كرده كه؛ أبو الحسن محمّد بن قاسم استرآبادى، بما خبر داد ...» آنگاه گفته:

«و در بعضى نسخه‌ها، در أوّل سند، اين چنين است:

محمّد بن علىّ بن محمّد بن جعفر بن دقّاق، گفت: دو شيخ فقيه؛ أبو الحسن محمّد بن أحمد بن علىّ بن حسن بن شاذان، و أبو محمّد جعفر بن أحمد بن علىّ قمى رحمهما اللَّه! بر من حديث كردند، كه شيخ فقيه؛ أبو جعفر محمّد بن علىّ بن حسين بن موسى بن بابويه ...»