تفسير فاتحة الكتاب از امام حسن عسكرى - حسينى شاهمرادى، قدرت الله - الصفحة ٥٧

بحثى پيرامون: تفسير إمام عسكرى عليه السّلام‌

تفسير إمام عسكرى عليه السّلام، شامل تفسير فاتحة الكتاب و بخشى از سوره بقره است، كه إمام عليه السّلام، إملاء كرده و شيخ أبو جعفر محمّد بن علىّ بن بابويه قمى- ساكن رى- آن را از طريق (روائى) خودش، روايت كرده، و چندين بار، بچاپ رسيده است. چاپ أوّل؛ در تهران، سال ١٢٦٨ هجرى قمرى، و چاپ دوّم؛ در سال ١٣١٣ قمرى، و چاپ سوّم؛ در حاشيه تفسير قمى در سال ١٣١٥.

گرچه در شناخت روايات، عوامل گوناگون دخالت دارد، امّا؛ آنها را ميتوان در دو عامل زير- كه؛ أساس معرفة الحديث است- خلاصه نمود:

١- سند روايت.

٢- دلالت متن آن.

كسانى كه؛ تار و پود وجودشان با معارف و شناخت روايات، عجين شده! و شامّه حديث، پيدا كرده! و مدال «منّا أهل البيت» دريافت كرده‌اند، در سند حديث و بررسى آن، چندان مشكلات و گرفتارى ندارند! و صحّت و سقم بيشتر آنها، مانند روز، برايشان واضح است! و دلالت حديث، براى آنها، كاملا روشنگر است.

گرچه؛ متن تفسير إمام عليه السّلام در سوره فاتحه، از لحاظ دلالت آن، كاملا بى‌إشكال است، أمّا؛ در صحّت صدور آن، همه پژوهشگران و بزرگان، متّفق و هماهنگ نيستند! گروهى؛ بتحقيق سندش پرداخته و بر آن اعتماد كرده‌اند. و عدّه‌اى بى‌نظر، و گروهى؛ مردّد! و أحيانا! به نقد و ردّ آن پرداخته‌اند!. از اين ميان، دشمنان شيعه نيز، براى «گل آلود كردن آب و ماهى گرفتن» فرصت را غنيمت شمرده! در باره رجال سند آن، مانند محمّد بن قاسم استرآبادى، يا دو فرزند- راوى- كه؛ مستقيما از إمام عليه السّلام روايت كرده‌اند (يعنى: يوسف بن محمّد بن زياد، و عليّ بن محمّد بن سيّار) مسموماتى پخش كرده‌اند. شگفتا! برخى از بزرگان، نيز، سهوا آن را تكرار نموده‌اند! كه از ساحت قدس آنان بسيار بعيد بنظر ميرسد، امّا چه بايد كرد؛ الجواد قد يكبو.