تفسير فاتحة الكتاب از امام حسن عسكرى - حسينى شاهمرادى، قدرت الله - الصفحة ٥١ - در باره صراط الذين أنعمت عليهم
در باره صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ
(١) إمام عليه السّلام فرمود: [صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ] يعنى؛ بگوئيد:
ما را براه كسانى هدايت فرما، كه؛ بتوفيق دين و طاعتت بر آنان نعمت ارزانى داشتى!، و آنها كسانىاند كه؛ خدا فرمود:
«و آنان كه؛ خدا و رسول (وى) را فرمان ببرند، هم آنها با كسانىاند كه؛ خدا، بر آنان نعمت، ارزانى داشته!- از پيامبران و صدّيقين و شهدا و صالحين- و آنان [از حيث رفاقت] چه خوب (أفرادى) اند.»[١] و اين مطلب، عينا از أمير المؤمنين عليه السّلام، بيان شده است. (آن جناب) افزود كه؛ آنگاه فرمود:
اينها، [إنعامشدگان][٢] بمال و صحّت بدن نيستند- اگر چه؛ همه اينها، نعمت بارزى از جانب خدا است- آيا نمىبينيد كه اينها، گاهى كافر يا فاسقاند!؟ پس؛ ترغيب و تحريك نشديد كه در دعا بخواهيد كه؛ بر آنان رهنمون گرديد! فقط مأمور شديد كه بخواهيد: براه كسانى رهنمون شويد كه؛ بر آنان نعمت [إيمان بخدا، و تصديق رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم، و ولايت محمّد و آل طيّب و طاهر او، و أصحاب نيك و برگزيدهاش] ارزانى گشته است!. و تقيّه خوب (از درگاهش بخواهيد) كه بدان وسيله از شرّ بندگان خدا و شرّ زنديقها [بدوران دشمنان خدا از كفرشان] سالم و در أمان باشيد! (تقيّهاى) كه با آن، مدارا كنيد! و بآزار خود و مؤمنين، تحريكشان نكنيد! (و مأمور شديد كه؛) شناسائى و معرفت حقوق برادران مؤمن را (بخواهيد).
پس؛ حقيقت اينست كه؛ هيچ بنده و كنيزى نيست كه موالى محمّد و آل محمّد و
[١] وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً نساء، آيه ٦٩.
[٢] در معنى فارسى« أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ» گرچه عباراتى همچون؛[ كسانى كه بر آنها إنعام فرمودى] رساتر است، أمّا؛ در اين كتاب، بخاطر سادگى و روانى جمله،[ إنعامشدگان] برگزيده شد.