شيعه نظرشان بر اين است كه در زمان غيبت امام معصوم هم، مانند زمان پيامبر و زمان حضور امام معصوم عليه السّلام مشروعيت حكومت از طرف خداست ولى تحقّق عينى و استقرار آن با پذيرش مردمى و اقبال جامعه به آن است.

اگر يكى، دو نفر از فقهاى معاصر را استثنا كنيم بقيّه فقهاى شيعه معتقدند كه در زمان غيبت، حاكم شرع عبارت از فقيه جامع الشرايط است كه براساس توقيع شريفى كه از ناحيه مبارك امام زمان عليه السّلام به ما رسيده و نيز ساير ادلّه‌اى كه در اين زمينه وجود دارد، به نصب عام براى حكومت نصب شده است. كسانى از فقها كه رأى و نظر آنها در دسترس است بر اين مطلب متفقّند. البته يكى دو تن از فقهاى معاصر، آن هم بصورت يك احتمال، مطرح كرده‌اند كه شايد بتوان گفت مشروعيت حكومت در زمان غيبت از طرف مردم است؛ يعنى آن‌چه به حكومت فقيه قانونيت مى‌بخشد و به او حقّ حاكميت مى‌دهد اين است كه مردم به او رأى مى‌دهند و او را انتخاب مى‌كنند و اگر رأى ندادند اصلا حكومتش مشروع نيست و او را انتخاب مى‌كنند و اگر رأى ندادند اصلا حكومتش مشروع نيست و نه تنها تحقّق و استقرار حكومت فقيه بلكه مشروعيت آن نيز ناشى از مقبوليت مردمى و بيعت آنها با فقيه است.

بايد توجّه داشت اين‌كه در نظريه مشهور بلكه اكثر قريب به اتفاق فقها گفته مى‌شود فقيه به نصب عام از طرف امام زمان عليه السّلام در زمان غيبت حقّ حكومت دارد منظور اين است كه آن حضرت شخص خاصّى و فقيه خاصّى را معيّن نكرده‌اند بلكه مجموعه‌اى از اوصاف كلّى را بيان فرموده‌اند كه در هر فقيهى يافت شود او براى حكومت صلاحيت دارد.

امّا اگر در زمانى مثل زمان ما و خيلى زمان‌هاى ديگر اين‌گونه بود كه ده‌ها و صدها فقيه داشتيم و براساس نصب عام، هريك از آنها كه حكومت را