نگاهى گذرا به نظريه ولايت فقيه - مصباح يزدي، محمد تقي - الصفحة ٤٩
براى روشن شدن مسائل عبايد و حقوقى مردم مفيد است كه هم در مورد نماز و روزه و حجّشان آن را ملاك قرار دهند و هم در مورد كارهاى حقوقىاشان كه مثلا گفتهاند اين مبلغ را دو ماهه به تو قرض مىدهم يا اين مغازه را نه ماهه اجاره مىكنم.
اكنون انسانهاى عاقل و منصف قضاوت كنند كه آيا دينى كه از نماز و روزه و حجّ و طهارت و نجاست گرفته تا خريدوفروش، رهنواجاره، ازدواج و طلاق، روابط زنوشوهر، روابط فرزند با پدر و مادر، جنگ و صلح، روابط با ساير ملل و تا خوردن و آشاميدن، لباس پوشيدن و زينت كردن، خانه ساختن و تفريح كردن و حتّى تعيين ماههاى سال سخن گفته و دخالت كرده، دين اقلّى است يا دين اكثرى؟ چنين دينى سياسى است يا غير سياسى؟ در امور اجتماعى و مربوط به اداره جامعه دخالت كرده يا تنها به امور فردى و عبادى پرداخته است؟ آيا هيچ انسان عاقلى مىتواند بپذيرد كه خوردن گوشت خوك و يا مشروبات الكلى در سعادت و شقاوت انسان اثر دارد و بنابراين دين بايد به آن بپردازد امّا نوع حكومت و اداره امور جامعه هيچ تأثيرى در اين زمينه ندارد و اسلام درباره آن و ابعاد ارزشى آن نظرى مثبت يا منفى ندارد؟ مثلا حكومت يزيد با حكومت امير المؤمنين عليه السّلام هيچ تفاوتى ندارد و اسلام هيچ نظرى درباره آنها ندارد و مىگويد اينها صرفا دو روش هستند؛ او آنگونه مىپسنديد و رفتار مىكرد و ديگرى هم گونهاى ديگر را مىپسنديد و رفتار مىكرد و اين ربطى به دين ندارد. نحوه حكومت على و نحوه حكومت يزيد نه در سعادت و شقاوت خودشان و نه در سعادت و شقاوت جامعهاى كه بر آن حكومت مىكردند، نه در كمال و انحطاط خودشان و نه در كمال و انحطاط اجتماعشان هيچ تأثيرى ندارد و اين مسأله در حيطه امور مربوط