مى‌گويند تنها به آخرت نپرداخته بلكه در كسب و تجارت، رهن و اجاره، ازدواج و طلاق، خوردنى و آشاميدنى، مسكن و لباس، تفريح و سرگرمى، و ... هم وارد شده و دستورات متعدّدى بيان كرده است. بلكه بالاتر، حتّى در تعيين سال و ماه هم تكليف ما را روشن كرده و ما را به خودمان وانگذاشته است. فرض كنيد كسى قرارى گذاشته كه يك سال خانه‌اى را اجاره كند. سؤال مى‌شود يك سال چند ماه است، چند روز است؟ آيا كسى مى‌تواند بگويد كه سال نوزده ماه است و هر ماهى هم نوزده روز (مجموعا ٣٦١ روز) يا اين‌كه قرآن و اسلام در اين زمينه نظرى دارد؟

پاسخ اين است:

انّ عدّة الشّهور عند اللّه اثنا عشر شهرا فى كتاب اللّه يوم خلق السّموات و الارض منها اربعة حرم ذلك الدّين القيّم‌[١] همانا تعداد ماه‌ها در نزد خداوند دوازده ماه در كتاب خداوند در روزى كه آسمان‌ها و زمين را خلق كرد تعيين شده كه چهار ماه آن از ماههاى حرام است.

دين استوار و درست اين است.

قرآن و اسلام راجع به هلال ماه در آسمان و فايده آن براى مسلمانان هم پيام دارد:

يسئلونك عن الأهلّة قل هى مواقيت للنّاس و الحجّ.[٢] از تو در مورد هلال‌هاى ماه سؤال مى‌كنند بگو با آن اوقات مردم و زمان حج تعيين مى‌شود.

اين ماهى كه به اشكال (هلال‌هاى) مختلف در آسمان ديده مى‌شود براى روشن شدن مسائل عبادى و حقوقى مردم مفيد است كه هم در مورد نماز و روزه و حجّشان آن را ملاك قرار دهند و هم در مورد كارهاى‌

[١] - توبه/ ٣٦.

[٢] - بقره/ ١٨٩.