«و يادآر در كتاب، اسماعيل را، او در وعده صادق بود، و هميشه اهل خود را به نماز و زكات سفارش مى‌كرد».[١] «و مرا هرجا كه باشم مايه بركت قرار داد و تا زنده هستم به نماز و زكات سفارش نمود».[٢] هم‌چنين قرآن سرّ نزول بسيارى از آيات عذاب را اين گونه بيان كرده است كه دنياى آنان، بسيار آباد بود، ولى بر اثر فراموش كردن آخرت و بى‌اعتنايى به اوامر و نواهى و تكاليف الهى، به عذاب مبتلا شدند.

«چه بسيار شده كه ما اهل ديارى را كه به هوس‌رانى و خوش‌گذرانى پرداختند، هلاك كرديم. اين خانه‌هاى ويران آنهاست كه بعد از آنها جز عده قليلى در آن ديار سكونت نيافتند».[٣] «ما پيش از اين بسيارى را كه از اينها داراتر و خوشتر بودند، همه را هلاك كرديم».[٤] «و بسا شهر و ديارى كه اهلش ستمكار بودند، ولى به آنها مهلت داديم كه تا روزى از آنها انتقام گرفتيم و بازگشت خلق به سوى من است».[٥] با مراجعه به اين آيات، درمى‌يابيم كه يگانه وظيفه انبيا عليهم السّلام ابلاغ مسائلى بوده كه ناديده گرفتن آن از طرف مردم، هلاك دنيوى و اخروى آنها را به دنبال داشته است.

هدايت به طرف بايدها و نبايدهايى است كه فطرت انسانى را آن چنان شكوفا مى‌كند كه لياقت حيات ابدى، در كنار فرشتگان را به او ارزانى مى‌دارد. آن بايد و نبايدها، همان احكام تعبدى است كه از آن، به علم فقه، تعبير مى‌شود و هرگز از سنخ علوم فكرى بشرى كه در اين دنيا، توانايى ادراك آنها را دارد، نيست.

پس نمى‌توان هر دانشمندى را وارث انبيا عليهم السّلام دانست. علم پزشكى، رسالت انبيا نبوده و نيز ساير علومى كه امكان دسترسى مردم به آنها ممكن است، به بعثت رسالت از

[١] - مريم( ١٩) آيه ٥٤:\i« و اذكر فى الكتب اسمعيل إنّه كان صادق الوعد و كان رسولا نبيّا».\E

[٢] - مريم( ١٩) آيه ٣١:\i« و جعلنى مباركا اين ما كنت و اوصنى بالصّلوة و الزّكوة ما دمت حيّا».\E

[٣] - قصص( ٢٨) آيه ٥٨:\i« كم أهلكنا من قرية بطرت معيشتها فتلك مساكنهم لم تسكن من بعدهم إلّا قليلا».\E

[٤] - مريم( ١٩) آيه ٧٤:\i« كم أهلكنا قبلهم من قرن هم أحسن أثاثا و رءيا».\E

[٥] - حج( ٢٢) آيه ٤٨:\i« و كأيّن من قرية أمليت لها و هى ظالمة ثمّ أخذتها و إلىّ المصير».\E