حكمت حكومت فقيه پاسخ به شبهات در مورد حكومت ديني
 
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص

حكمت حكومت فقيه پاسخ به شبهات در مورد حكومت ديني - ممدوحى، حسن - الصفحة ١٠٥

آن‌گاه علامه مى‌فرمايد: اين آيه به دلالت التزامى، ولايت و حكومت اسلامى را، ابدى مى‌داند.

وى در رساله ولايت و زعامت مى‌فرمايد:

نسبت مقام ولايت و حكومت اسلامى به سازمان دينى و جامعه اسلامى، همان نسبتى است كه رئيس خانواده به سازمان خانوادگى و افراد خانواده خود دارد.

احكام شريعت اسلام، به موجب مدارك قطعيه در كتاب و سنّت، مقرّراتى ثابت و لا يتغير است و اجراى آنها و مجازات متخلفين، به دست مقام ولايت اسلامى است كه در سايه قوانين شريعت، به حسب مصلحت، در اوقات مختلف، تصميمات خاص مى‌گيرد.

آن تصميم‌ها، مانند خود احكام شريعت، معتبر هستند، با اين تفاوت كه قوانين آسمانى، ثابت و لا يتغير هستند، ولى آن مقرّرات موضوعه، در ثبات و بقا، تابع مصلحتى مى‌باشند كه آن را به وجود آورده است و طبعا اين مقرّرات، تدريجا تغيير كرده و جاى خود را به بهتر از خود خواهند داد.

او در بخش ديگرى از همان رساله مى‌فرمايد:

چگونه مى‌شود باور كرد كه از بيان مسئله ولايت و اين‌كه دين اسلام كه به نصّ قرآن شريف و اعتقاد خود حضرت پيامبر صلّى اللّه عليه و اله جهانى و هميشگى است و هزاران جهات اجتماعى و عمومى- كه نيازمند به سرپرستى است- دارد، سر باز زند؟

چگونه مى‌شود باور داشت كه اسلام، به واضحات زندگى، مانند اكل و شرب، عنايت داشته باشد و حتى به ساده‌ترين كارها توجه كند و صدها حكم براى آنها داشته باشد، ولى همين كه به مسئله ولايت- كه تنها وحى است كه اجتماع به آن زنده است- رسيد، از بيان آن لب ببندد؟

در بخش ديگرى از همان رساله، پس از آن كه دين اسلام را فطرى بشر مى‌داند و مى‌فرمايد كه اسلام هرگز از فطرت بشر عدول نكرده و يكى از احكام فطرى انسان- كه در شريعت امضا شده- همين مسئله ولايت و زعامت است، آورده است:

آنچه تذكّر دادن آن در اين مقام لازم است، اين است كه نتيجه عقيده شيعه اين نيست كه جامعه اسلامى در عهد غيبت امام عليه السّلام بى‌سرپرست مانده و مانند گلّه بى‌شبان، متفرق شده‌اند؛ زيرا ما با دليل به اين رسيده‌ايم كه اصل مقام ولايت از ضروريات‌