نازل كرد و حتما چنين دستگاه قانون‌گذارى روابط سياسى و اجتماعى او را- كه از مهم‌ترين لوازم زندگى او است- ناديده نگرفته و در چهارچوب معين، نظارت دقيق خود را در جميع شئون اساسى زندگى دنيوى و اخروى انسان اعمال كرده است.

اصل دوم: تحقق مدينه فاضله اسلامى با اجراى همه احكام دين‌

در هر نظام طبيعى يا علمى، مقررات و چهارچوبى حاكم است كه با كم‌ترين تخلف از آن مقررات، اثر مطلوب، عايد و حاصل نخواهد شد. براى تبيين بيش‌تر مقصد، مثالى را بيان مى‌كنيم.

حلّ يك معادله جبرى امكان دارد صفحاتى را اشغال كند، اما نتيجه مطلوب در اين محاسبه آن‌گاه حاصل مى‌شود كه در حلّ مسئله تمام قواعد و دقايق ظريف مربوط به اين نظام علمى كاملا رعايت گردد؛ به طورى كه اگر علامت مثبتى را به اشتباه منفى بگذاريم، هرگز معادله حل نخواهد شد.

اين اصل در تمام واقعيت‌ها ثابت است. در پزشكى نيز همين پيوند دقيق حاكم است؛ زيرا در علم طب هرگز ادعا نشده كه مريض در موقعيت دل‌خواه خود معالجه شود، بلكه داروى تلخ و جراحى جان‌كاه و پرهيز مداوم و استرحات كافى لازم دارد تا بيمارى معالجه شود.

هم‌چنين مسائل بهداشتى تضمين‌كننده سلامتى از عفونت‌ها و ويروس‌ها به طور مطلق نيست، بلكه بايد ضابطه و مقررات فن بهداشت رعايت شود تا نتيجه مطلوب عايد گردد.

دين مبين اسلام نيز از اين واقعيت مستثنا نيست؛ يعنى اگر سؤال شود مسائل نماز و روزه كجاى دنيا را آباد مى‌كند يا قواعد و احكام كتاب طهارت در فقه چه مشكلى را در جامعه را مسلمانان حل مى‌نمايد و يا چادر و حجاب كجا توانسته ملتى را از گرفتارى‌هاى عالم‌گير نجات دهد؟

در پاسخ بايد گفت براى هر فرد به مقدار تلاش او مزد معنوى حاصل است، ولى در نظام اجتماعى بايد گفت كاربرد مثبت اسلام آن‌گاه است كه اين قانون الهى با تمام چهارچوبى كه خود براى مديريت جامعه را ارائه فرموده، پياده شود تا مدينه فاضله حاصل گردد. اگر مثلا براى زنان تحصيل را تجويز مى‌كند بايد در چارچوب آن رعايت شود،