حكمت حكومت فقيه پاسخ به شبهات در مورد حكومت ديني - ممدوحى، حسن - الصفحة ٥٤
الهى را در دسترس فقيه مىگذارد و معلوم مىشود كه علم فقه، يكى از شريفترين علومى است كه بشر، با آن محشور بوده است و نه تنها خارج از مباحث علمى نيست، بلكه در زمره دقيقترين دانشهاى انسانى است.
متأسفانه اين نويسنده با توهمى دور از زمينه علمى كه گويى از اصطلاحات فن بىخبر محض است، در ادله فقهى به خدشههايى روى آورده كه در تاريخ فقه مكرر به آنها جواب داده شده و از زمره مسائل فن خارج گرديده است و ما براى روشنى بيشتر به بعضى از ادله فقهى كه چه بسا مورد سؤال قرار گيرد اشاره كرده و به تبيين مختصر آنها اكتفا مىكنيم.
از جمله ادله مورد استناد در فقه، خبر واحد است؛ يعنى رواياتى كه ناقل آن، راوى واحد يا چند نفر معين هستند.
تحقيق در مسئله، آن است كه شارع مقدس، در زمينه خبر واحد و حجيّت ظهور، قاعدهاى را تأسيس نفرموده، بلكه جملگى روشهايى است كه عقلا، بما هم عقلاء، آنها را در زمينههاى بسيار مهم زندگى- كه عقل در آنها احتياطى مىكند- معمول مىدارند؛ مثلا گاهى فرد با اتّكا به خبر واحدى كه از راه دور براى او مخابره مىشود، دست به معامله و تجارتهاى كلان مىزند و سرمايههاى كلان را بر پايه همان خبر واحد، بركشتى نشانده و روانه آن سوى عالم مىكند. همچنين با خبر يك سفير و يا نماينده دولت ديگر جنگها آغاز شده يا پايان مىپذيرد.
اين اعتنا و عمل به خبر واحد، از باب عمل كردن به ظن نيست، بلكه فقط عمل به خبر موثّق كاشف از واقع است كه عقلا را به انجام امور خطير و مهمى برمىانگيزند كه معمولا در آن امور، متهوّرانه و بىاحتياط، عمل نمىكنند و اگر كسى تصور كند كه عقلا، پايه زندگى را- حتى در مهمترين كارهاى دنيايى- بر ظنون مبتنى مىكنند، تصورى بس موهون است؛ بلكه، هرچه هست، نشأت يافته از اطمينانى قلبى است كه براى عقلا حاصل مىشود.
شارع مقدس ازاينروش عقلايى صرفنظر نكرده و همان را امضا فرموده است.
پس عمل به اين ادله، در واقع، عمل به ظن نيست، بلكه روشى صددرصد عقلايى است كه در بين همه ملل عالم متداول است.
در تقريرات درس اصول حضرت امام خمينى- قدس سره- آمده است كه حجيت خبر