حكمت حكومت فقيه پاسخ به شبهات در مورد حكومت ديني
 
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص

حكمت حكومت فقيه پاسخ به شبهات در مورد حكومت ديني - ممدوحى، حسن - الصفحة ٢٠١

بيشترى اقدام كنند. چنان‌كه با مراجعه به روايات اين مسئله به خوبى روشن مى‌شود كه آيه شريفه همين شيوه اخلاقى را در مورد امور شخصى آنان دستور داده است، مانند روايات ذيل:

«هيچ پشتيبانى محكم‌تر ومطمئن تر از مشورت نمى‌باشد و هيچ عقلى هم‌چون تدبير نيست».[١] و «با عاقل مشورت كنيد و از نظر او سرپيچى نكنيد؛ زير پشيمان خواهيد شد!.[٢] امام صادق عليه السّلام فرمود: «هيچ‌كس به خاطر مشورت هلاك نخواهد شد «.[٣] پيامبر صلّى اللّه عليه و اله نيز فرمود: «هرگاه خوبان شما اميرتان باشند و اهل بخشش و كرم ثروتمند باشند و كارهايتان به شورا انجام شود، روى زمين بهتر از درون زمين است (يعنى زندگى ارزشمند خواهد بود)[٤] از جملگى اين‌روايات استحسان مشورت در امور زندگى به صورت امرى كه از نظر اخلاق به آن سفارش شده، استفاده مى‌شود. به طورى كه استعداد خام انسانى با مشورت پخته‌تر شده و البته عاقبت تدبير هم به دست خود شخص است، نه انتخاب شورا و حال آن كه در مسئله مورد بحث كه عبارت از مديريت شورايى است، انتخاب، مربوط به شورا خواهد بود كه كاملا از مصبّ روايات و آيات به دور است، به ويژه كه به دنبال آيه‌ «و شاورهم فى الامير» آمده است‌ «اذا عزمت فتوكّل على اللّه» كه انتخاب را به دست خود پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و اله داده است و انتخاب مربوط به شورا نيست.

پس بر همه ادله متوهّمه دال بر شورا، اين اشكال وارد است كه انتخاب اخير را به شورا نداده است، درحالى‌كه در مديريت شورايى انتخاب از آن شورا است، چنان‌كه مؤلف كتاب «الدراسات فى ولاية الفقيه» مى‌گويد من معتقد به رهبرى شورايى بودم، ولى پس از مدتى به اين مسئله واقف شدم كه انتخاب اخير در نظام شورايى احتياج به زمان بسيار دارد، درصورتى‌كه بسيارى از امور نيازمند تصميم‌گيرى سريع است تا


[١] - وسائل الشيعه، ج ٨، ص ٤٢٤:« لا مظاهرة اوثق من الشماورة و لا عقل كالتدبير».

[٢] - همان پيامبر فرمود:« استرشدوا العاقل و لا تعصوه فتندموا».

[٣] - امام صادق عليه السّلام فرمود:« لن يهلك امره عن مشورة».

[٤] - سنن ترمذى، كتاب الفتن، ص ٧٨:« اذا كانت امرائكم خياركم و اغنيائكم سمحائكم و امركم شورى بينكم. فظهر الارض خير من بطنها».