حكمت حكومت فقيه پاسخ به شبهات در مورد حكومت ديني - ممدوحى، حسن - الصفحة ١٧٢
خدا به شما امر مىكند كه امانت را البته به صاحبانش باز دهيد و چون حاكم بين مردم شويد به عدالت داورى كنيد. همانا خدا شما را پند نيكو مىدهد كه خدا به هرچيز آگاه و بصيراست. اى اهل ايمان فرمان خدا و رسول و فرمانداران را اطاعت كنيد و چون در چيزى، كارتان به گفتوگو و نزاع كشد به حكم خدا و رسول بازگرديد، اگر به خدا و روز قيامت ايمان داريد اين كار براى شما از هرچه تصوّر كنيد بهتر و خوش عاقبتتر خواهد بود. آيا نمىنگرى و عجب ندارى از حال آن كه به گمان و دعواى خود به قرآن و كتبى كه پيش از تو فرستاده شد، ايمان آوردهان، چگونه باز مىخواهند طاغوت را حاكم خود گمارند، درصورتىكه مأمور بودند كه به طاغوت كافر شوند و شيطان خواهد كه آنان را گمراه كند؛ آن گونه گمراهى كه از هر سعادت و آسايش دور باشند.[١] مطالبى كه در اين آيه بايد در آنها دقت شوند، عبارتند از:
١. مسئله «امانت»؛
٢. معناى «اولى الامر»؛
٣. معناى «اطاعت از خدا و رسول و اولى الامر»؛
٤. مسئله «كفر به طاغوت»؛
٥. معناى «طاغوت»؛
٦. معناى «حاكم».
با روشن شدن محورهاى بالا، به خوبى معلوم مىشود كه مقصود امام عليه السّلام از «إنّي جعلته حاكما» چيست؟
محور اوّل: امانت، به معناى تكاليفى الهى است كه بر عهده مردم است. از اهمّ آن تكاليف، شناخت اهل بيت به معناى امامت حضرات معصومين و ولايت آنان است.
اين از بزرگترين امانتهاى الهى در بين خلق است.
«امانت»، به هر دو معنا تفسير شده است؛ يعنى هم به احكام الهى و هم به ولايت حضرات معصومين عليهم السّلام براى نمونه دو روايت زير را نقل مىكنيم:
[١] - نساء( ٤) آيه ٥٨- ٦٠:\i« إنّ اللّه يأمركم أن تؤدّوا الأمانات إلى أهلها و إذا حكمتم بين الناس أن تحكموا بالعدل ... يا أيّها الذين آمنوا أطيعوا اللّه و أطيعوا الرسول و أولى الأمر منكم فإن تنازعتم في شىء فردّوه إلى اللّه و الرسول إن كنتم تؤمنون باللّه ... ألم تر إلى الذين يزعمون أنّهم آمنوا بما أنزل إليك و ما أنزل من قبلك يريدون أن يتحاكموا إلى الطاغوت و قد أمروا أن يكفروا به و يريد الشيطان أن يضلّهم ضلالا بعيدا»\E.