تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ٢٦٠
مستقيم به سوى محبت خودت براى من قرار ده. در اين مورد چند نكته مطرح است:
١- خداوند مربى انسانها: رب در اينجا احتمالٌا به معناى مربى است گرچه اكثراً آن را صاحب و قيم و سرپرست معنا كردند مثل سخن عبدالمطلب به ابرهه كه گفت: «انا رب الابل» من صاحب شترانم و لذا مىتوان استنباط كرد كه رابطه ميان خداوند و بندگان يا در واقع رابطه ميان مربى و متربى، طبق فرمايش امام سجاد (ع) بايد عاشقانه و محبت آميز باشد. زيرا امام سجاد (ع) مىفرمايد: راهى را به من نشان بده كه جلب محبت تو كند. دقت كنيد كه امام مىتوانستند بفرمايند راهى هموار به منظور جلب رضايت و خشنودى تو برايم قرار ده اما از واژه «محبت» استفاده كردند و اين يك استفاده تربيتى دارد. يعنى اولًا والدين، مربيان و مديران جامعه در درجه اول در جريان تربيت فرزندان، متعلمان و مردم بايد راه نرمش و ملاطفت را پيشه كنند و متوجه باشند كه روشهاى قهرآميز و تنبيه، آخرين حربه تربيتى است. به علاوه، متعلم و متربى نيز بايد در جهت كسب و تحصيل محبتِ مربى خود باشد و اين رابطه محبّ و محبوب، قداست و صفاى خاصى به تربيت اسلامى مىبخشد.
٢- دو نوع محبت: در فراز فوق دعاى امام سجاد (ع) آمده است كه «خدايا راهى را به سوى محبت خودت برايم قرار ده كه به وسيله آن راه خير و مصلحت دنيا و آخرت را به طور كامل به دست آورم». از اين عبارت معلوم مىشود ما دو نوع محبت مىتوانيم داشته باشيم: نوع نخست محبت،