امام صادق (ع) مى‌فرمايند: من جوان بودم و در عبادت بسيار كوشا، پدرم به من فرمود: فرزندم از اين كمتر عمل كن وقتى بنده‌اى محبوب خدا باشد خدا با عمل كم هم از او راضى مى‌شود.

البته عبارت آخر اين فراز يعنى «و ورعاً فى اجمال» نيز خود حاكى از تأكيد امام (ع) بر حفظ اعتدال در عبادات است و نيز حفظ اعتدال در اخلاق و فضايل است كه در اين مورد بارها سخن گفته‌ايم. استفاده‌اى كه از اين مباحث مى‌توان كرد همان رعايت اعتدال در جريان تربيت است به گونه‌اى كه در تمام مسائل تربيتى از جمله تشويق و تنبيه، ابراز محبت، عفو و گذشت، تغافل و ... بايد رعايت ميانه‌روى و حد وسط را كرد. در مسائل اجتماعى نيز بايد رعايت حد وسط را نمود. انسان هم بايد به جنبه‌هاى مادى و هم جنبه‌هاى معنوى اهميت بدهد. مربيان در تأمين نيازهاى مادى و معنوى انسان و متربى خود، به نحو مساوى و مناسب و معتدل همت گمارند.

نقش تربيتى زهد

در ادامه دعا، امام سجاد (ع) از آسايش و فراغت ناشى از زهد و عدم دلبستگى به دنيا ياد مى كنند. زهد در يك جمله به معناى برداشت كم از دنيا و بازده زياد به جامعه است. اين است معناى واقعى زهد اسلامى وگرنه زهد به معناى تصوف و عزلت طلبى و گوشه نشينى هرگز در اسلام جايز نيست. چنان‌كه پيامبراكرم (ص) فرمودند: «لا رهبانيه فى السلام‌» (مطهرى،