در رابطه با توكل قرآن كريم، همچنين، مى‌فرمايد: «فاذا عزمت فتوكل علي الله» (قرآن كريم، سوره آل عمران، آيه ١٥٩) هر وقت مصمم شدى پس بر خدا توكل كن. يعنى انسان بايد اول حركت كند و فعاليت داشته باشد و به كارى مصمم شود اما در ضمن به خداوند نيز متكى و اميدوار باشند چرا كه خداوند همان قدرت مطلق و الهام دهنده قدرتها به بندگان است.

در رابطه با توكل نيز قرآن مى‌فرمايد: «و من يتوكل علي الله فان الله عزيز حكيم» هر كه بر خدا توكل كند خدا هم چيره‌شونده و هم داراى حكمت است. (قرآن كريم، سوره انفال، آيه ٤٩) يعنى توكل نبايد مانع تحرك و نيز تدبر و حكمت انديشى انسان شود. چنان‌كه، همان‌طور كه در بالا ذكر شد، به موسى (ع) چنين دستور داده شد كه از گياه شفا بخش بخور و نيز هچنان كه پيامبر (ص) به آن مرد باصطلاح متوكل كه مى‌خواست شتر خود را به نيت توكل بر خدا رها كند فرمودند: «اعقلها و توكل‌» زانويش را ببند و بعد توكل كن يعنى توكل منافاتى با انجام امور از راه علل و اسباب ندارد.

ثالثاً، چنان‌كه عرض شد فايده مهم تربيتى توكل، حفظ عزت و كرامت انسانى آدمى است كه بى‌نياز از ديگران مى‌شود و اين را فقط مكتب تربيتى اسلام دارد و غربى‌ها و مكاتب تربيتى معروف امروزى از چنين ويژگى محرومند و لذا هنگام حزن و غم و مشكلات و گرفتارى، دچار يأس و