تعليم و تربيت از ديدگاه امام سجاد (ع) - لياقتدار، محمد جواد - الصفحة ١٧٢
رابعاً اصولًا نرم خويى از لوازم تربيت است هم براى مربى و هم براى متربى. براى متربى لازم است چون هر چه باشد انسان است و داراى شخصيت انسانى. لذا متربى دوست نمىدارد حيثيت و ارج و مقام او خراب شود و هميشه توقع دارد ديگران با او با نرمى و ملاطفت رفتار كنند. اما نرم خويى براى مربى نيز لازم است چرا كه در غير اين صورت امكان عكسالعمل منفى ديگران وجود دارد. به حديث امام صادق (ع) توجه كنيد:
«ان شئت ان تكرم فلن و ان شئت ان تهان فاخشن»
اگر مىخواهى كه بزرگ و بزرگوار باشى پس نرم خو باش و اگر مىخواهى زمينه اهانت به تو فراهم شود پس خشونت پيشه كن. (فلسفى، محمدتقى، بزرگسال وجوان، ١٣٥٣، ج ٢، ص ٢٩٦)
به علاوه، «سيره» در زبان عربى از ماده «سِيْر» است و سير يعنى حركت، رفتن، راه رفتن. ولى «سيره» بر وزن فِعله است و وزن فعله در زبان عربى دلالت بر «نوع» مىكند مثلًا جلسه يعنى نشستن اما اگر اين را به وزن فعله ببريم مىشود «جلسه» يعنى نوع و سبك نشستن. درست مانند «فطرت» كه بر وزن «فعله» است و به معناى نوع خاصى از خلقت است كه خداوند دارد و اين نوع خاص فقط در مورد انسانهاست و لذا «انسان» نسبت به ديگر موجودات از ويژگىهاى خاص و ظريف و پيچيدهاى برخوردار است. خوب پس معناى «سيره» مىشود «سبك رفتار»، «نوع رفتار».
به عبارت ديگر، سيره هر فرد نشانگر سبك رفتار او است. مسئله سبك در تمام ابعاد مطرح است. مثلًا فردوسى و حافظ و سعدى و مولوى و