در ادامه بحث فوق پيرامون عزت نفسانى اينجا از مقام بندگى خدا ياد مى‌شود. قرآن كريم نيز هدف خلقت را عبادت خداوند توسط بندگان مى‌داند (سوره ذاريات، آيه ٥٦). مقام عبوديت به قدرى بالا است كه در تشهد نماز آن، آن را بر مقام رسالت پيامبر مقدم مى‌داريم «واشهد انّ محمداً عبده و رسوله‌». آيا رسيدن به مرحله‌اى كه انسان مطيع و ذليل هيچكس نباشد به جز خدا، يك هدف والاى تربيتى نيست؟ به نظر مى‌رسد بر اساس منابع اسلامى بلكه هدف غايى تربيت اسلامى همين است. در قاموس قرآن آمده كه عبادت به معناى تذلل با تقديس و اطاعت است (قريشى، على‌اكبر، قاموس قرآن، ١٣٥٢، ج ٤، ص ٢٧٦). خوب راه رسيدن به آن مقام چيست؟ راهش همانا عبادت و بندگى خداست. توجه كنيد كه عبادت خود هم هدف است و هم راه و روش (مطهرى، گفتارهاى معنوى، گفتار عبادت و دعا). يعنى از كانال عبادت خداوند و مطيع و ذليل و مُنقاد او بودن است كه انسان به مقام عبوديت مى‌رسد. (تذكرى در اينجا لازم است، قبلًا عرض شد كه در اين بحث و در اين فراز از صفات خدا الهام گرفته شده است. در اين قسمت به نظر مى‌رسد از صفت ربوبيت خدا الهام گرفته شده است، چطور؟ گفته شده در ميان احاديث ما كه «العبوديه جوهره كنهها الربوبيه‌» (مطهرى، ولاءها و ولايتها، ١٣٦٢، ص ٨٣، (قطع جيبى)) يعنى از راه عبادت، انسان به مقام تسلط بر نفس و حتى تا حدى تسلط بر طبيعت مى‌رسد. همان مقام ولايت تكوينى كه ائمه (س) دين‌