«خليفه به دليل بدرفتارى با مسلمين مستحق قتل بود. قاتلان وى كسانى كه بدان راضى بودند، جمهور صحابه بزرگوار بودند و اصلا معقول نبود كه حسنين عليهما السّلام در مقابل اينان ايستاده باشند.»[١]

گوييم:

١. اين كه مى‌گويند: قاتل عثمان، بزرگان صحابه بودند يا لااقل بدين عمل رضايت داشتند، صحيح، اما بدون ترديد كسانى مثل طلحه و زبير نيز در ميان انقلابيان بودند و آنان تنها براى رسيدن به منافع دنيوى بپاخاسته بودند، تا يارى و پيروزى حق و مظلومان.

٢. اين كه روايت مى‌گويد: طلحه و زبير نيز فرزندانشان را براى دفاع از عثمان فرستادند، از نظر ما شكى در بطلان آن نيست. بنابر منابع موثق، طلحه، زبير، عايشه و ديگران از سرسخت‌ترين دشمنان عثمان بودند. نيازى به ذكر منابع ديده نمى‌شود، چه اين مسأله از مسلّمات تاريخ است.

٣. اين كه مى‌گويند: امير المؤمنين عليه السّلام به صورت حسن عليه السّلام سيلى زد و با دست ديگرش به سينه حسين عليه السّلام كوبيد، اين نيز نادرست است، زيرا امام بارها تكرار كرده بود كه: «از قتل عثمان نه مسرور گرديد و نه غمگين.»[٢] همچنين امام على عليه السّلام كسى نبود كه حسنين عليهما السّلام را به سستى و كاهلى در اجراى فرامين خود متهم كند، چه آن دو از كسانى بودند كه خداوند در قرآن كريم به طهارت آنان تصريح كرده است، و از سوى ديگر، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله در مواضع گوناگون بر مجد و فضيلت آن دو و نيز عشق و محبت خويش به آنان‌

[١] - آل ياسين، الامام الحسن بن على عليهما السّلام، ص ٥٠ و ٥١.

[٢] - ر. ك: الغدير، ج ٩، ص ٦٩- ٧٧، نقل از منابع زياد.