تحليلى از زندگانى سياسى امام حسن مجتبى عليه السلام - عاملى، جعفر مرتضى؛ مترجم محمد سپهري - الصفحة ٢٠١
امام حسن عليه السّلام و محاصره عثمان
مورّخان مىگويند: هنگامى كه انقلابيان، عثمان را به محاصره خود درآوردند، على عليه السّلام دو فرزندش، حسن و حسين عليهما السّلام را براى دفاع از عثمان به خانهاش فرستاد. طلحه و زبير نيز هركدام فرزند خود را بدين منظور فرستادند.
مىگويند: بر اثر سنگهايى كه مردم به طرف خانه عثمان پرتاب مىكردند، امام حسين عليه السّلام در كنار در خانه عثمان مجروح شد و خون بر صورتش جارى گرديد. آنگاه انقلابيان از ديوار خانه بالا رفته و عثمان را كشتند.
امير المؤمنين عليه السّلام چون آشفتهاى غمين از راه رسيد و يك دست خود را بلند كرد به صورت حسن زد و دست ديگرش را به سينه حسين، و ديگران را ملامت كرد و ناسزا گفت كه چگونه امير المؤمنين كشته شد و شما در خانه حاضر بوديد؟[١]
[١] - ر. ك: الصواعق المحرقه، ص ١١٥ و ١١٦؛ مروج الذهب، ج ٢، ص ٣٤٤ و ٣٤٥؛ الامامة و السياسة، ج ١، ص ٤٢- ٤٤؛ انساب الاشراف، ج ٥، ص ٦٩- ٩٥؛ البدء و التاريخ، ج ٥، ص ٢٠٦؛ تاريخ مختصر الدول، ص ١٠٥؛ سيره ائمه اثنى عشر، ج ١، ص ٥٢٧- ٥٤٠ از ابن كثير؛ تاريخ طبرى، ج ٣ ص ٤١٨ و ٤١٩؛ دلائل الصدق، ج ٣، ص ١٩٣، نقل از: بعضى از منابع پيشين و از ابن اثير و ابن عبد البر؛ الفخرى في الآداب السلطانيه، ص ٩٨، در اين كتاب آمده:« ان الحسن قاتل قتالا شديدا حتى كان يستكفه و هو يقاتل عنه و يبذل نفسه دونه»؛ عقد الفريد، ج ٤، ص ٢٩٠ و ٢٩١.