آرى، مخالف و موافق اقرار دارند كه امام حسن عليه السّلام در خلق و خوى و خلقت و ساير خصلت‌هاى كريمانه و افعال نيكو به پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله شبيه بود.

معلوم است كه منظور از جعل روايت فوق اين بوده كه وانمود كنند امام حسن عليه السّلام به خودى خود شخصيت مهمى نبوده، بلكه عمده فضيلتش اين است كه جدّش پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله بود و پدرش على بن ابى طالب عليه السّلام .... و بالاتر اين كه بگويند: جز يافتن زنان زيبا و دل‌فريب و كام‌جويى از آنان و سپس واگذارى‌شان به ديگران، همّ و غمّ ديگرى نداشته است؛ پس چرا بايد يزيد دائم الخمر و فاجر، به خاطر كارهاى ناشايست خود مورد ملامت و سرزنش قرار گيرد؟ زيرا اگر چه وى نيز به دنبال خوش‌گذرانى و كام‌جويى از زنان است، اما صفاتى را كه حسن داشت، ندارد؛ نه كثير الطلاق است و نه تنگ‌دست و نه افسرده و دل‌تنگ؛ همچنان كه در مورد ديگران نيز وضع به همين منوال است. ضرب المثل عربى است كه مى‌گويد:

«ما عشت اراك الدهر عجبا؛

اگر عمر طولانى كنى، چيزهاى عجيب بينى.»

در پايان به عنوان حسن ختام، گفتار علّامه احمدى را نقل مى‌كنيم كه مى‌گويد:

جاى شگفتى نيست كه سخنان دروغ و اكاذيب بى‌اساسى به حسنين عليهما السّلام نسبت دهند. همين‌ها مى‌گويند: حسن عليه السّلام كه ديد در آن وضع بحرانى و خطرناك، پدرش قصد دارد خلافت را بپذيرد، به پدر گفت:

عقيده من اين است كه طلحه و زبير به قبول خلافت شما وادار نشوند و مردم را نيز

[١] - شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج ١٦، ص ٢١.