انقلاب اسلامی زمینه ها و پیامدها - محمدی، منوچهر - الصفحة ٤٥
دقيق نيروها، زمينهها، امكانات، شرايط و جناحهاى درگير مىپردازد. او همچنين انقلاب را از بنبستها، مهلكهها، پرتگاهها و خطرها نجات مىدهد و با نبوغ عملى و استعداد ويژه خود، سكان هدايت كشتى جامعه انقلابى را بهدست مىگيرد و با كشف عوامل شكست و تحمل ضربهها و دشوارىها، بر جامعه خويش و بر تقدير تاريخى ملت خويش چيره مىشود و نهايتاً بر خصم فائق آمده و انقلاب را به سوى پيروزى هدايت مىنمايد. در نتيجه اوست كه انقلاب را از قوه به فعل درمىآورد و به مردم حق حكومت، و به چهره سياستمدار رژيم پس از انقلاب، حق حاكميت مىبخشد.
اما تعيين زمامدار يا معمار حكومت پس از انقلاب، همچون هر زمامدار سياسى، به نظام سياسى خاصى كه انقلاب برپا مىنمايد بستگى دارد. يعنى ممكن است زمامدار از طرف رهبر انقلاب يا كميته و يا حزب انقلابى حاكم، نصب شود و يا از طرف آنها پيشنهاد شده، از سوى مردم انتخاب گردد. نبايد فراموش كرد كه در اينجا نه از آنچه بايد باشد سخن گفته مىشود و نه حتى از آنچه معمولًا هست، بلكه آنچه ايجادش ممكن باشد، مطرح مىگردد. در اين مرحله رهبرى انقلاب بايد درصدد تحقق جامعه آرمانىاى باشد كه به مردم وعده داده است. او بايد بر ويرانههاى سيستم سياسى مطرود و ساقطشده، نظامى را كه در تئورىهاى زمان انقلاب مطرح و تبليغ شده است بنيان نهد؛ نظامى كه بتواند ارزشهاى اساسى جامعه را كه ناديده گرفتهشده، مجدداً احيا و قدرت خود را بر پايه مقبوليت و مشروعيت اجتماعى، استواركند.
اين سه چهره رهبرى مىتواند در يك نفر جمع باشد. اين ايدهآلترين و موفقترين نوع رهبرى انقلاب است. براى كسب چنين موقعيتى، رهبر بايد از نبوغ و ويژگىهاى فوقالعاده استثنايى برخوردار باشد تا نهتنها بتواند رقباى خود را از صحنه بيرون كند، بلكه بتواند مقبوليت و محبوبيت وسيعى در ميان اكثر گروههاى اجتماعى كسب نمايد. در غير اينصورت، شوراى رهبرى به وجود خواهد آمد؛ يعنى جمعى از رهبران وظايف و مسئوليتهاى سه چهره رهبرى را بر عهده خواهند گرفت. رشد، آگاهى و بلوغ، نظم و دقت و سازمانمندى توأم با آگاهى يك ملت، كار رهبران را آسان مىكند. ميزان آگاهى ايدئولوژيك پابهپاى گسترش مبارزه و مانورهاى قدرت سياسى و پيروزىها و ناكامىها تعالى مىيابد.