وظائف اعضاى بدن (وظائف روح و وظائف متقابل) - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٠ - (٢) وظيفه پيشانى
يك به عنوان عبوديت و قصد الوهيت آن غير كه اين گونه سجده موجب شرك و خروج از دين مىشود و اين گونه سجده هميشه حرام بوده است.
ديگرى به عنوان مجرد تعظيم و اين گونه سجده هر چند موجب شرك نمىشود ولى در دين اسلام براى غير خداوند جايز نيست و فاعل آن فاسق شمرده مىشود.
بلى براى ملائكه جايز و حتى واجب بود آدم را سجده كنند چون اين سجده به امر پروردگار صورت گرفته است و سجده نكردن شيطان موجب طرد و لعن او شد.
سجده حضرت يعقوب و اولاد او براى حضرت يوسف نيز ممكن است به عنوان مجرد تعظيم بوده كه در آن موقع جايز بوده است.
در تفسير حقيقت سجده فقهاء اختلاف نظر دارند. صاحب العروة الوثقى (ره) مىگويد حقيقت سجده گذاشتن پيشانى به قصد تعظيم بر زمين است و استاد ما آقاى حكيم مرحوم در مستمسك العروه مىفرمايد: اگر پارهاى از روى خود را بدون پيشانى بر زمين بگذارد نيز سجده صدق مىكند نگارنده در حدود الشريعه (ص ٢٦٨، ج ١) گفته است.
مدار صدق عرفى است، وقتى عرفا سجده صدق كرد براى خدا نيكو و براى غير خداوند حرام است.
بلى در سجده نماز علاوه بر ماندن پيشانى بر زمين و يا آنچه كه از زمين ميرويد كه خوردنى و پوشيدنى نباشد ماندن دو كف دست