دوباره شعر داد و على عليه السّلام ساكت شد. سه‌بار اين اتفاق افتاد. دفعه چهارم حضرت على عليه السّلام در ميان نماز جوابش را داد: وَ لا يَسْتَخِفَّنَّكَ الَّذِينَ لا يُوقِنُونَ‌؛[١] يعنى اين شعار بى‌هدف شما كه در شك و گمراهى خود گرفتاريد، موجب خفت نفس من نمى‌شود، من به يقين رسيده‌ام. لذا همان‌طور كه جرجى زيدان مى‌گويد: قاتل على عليه السّلام عدالت اوست.

زنديق‌ها به گونه بدى با امام صادق عليه السّلام صحبت مى‌كردند و بعد از او همين‌گونه با امام رضا عليه السّلام. امام رضا عليه السّلام قائم‌مقام مأمون بود. مى‌توانست با آنها تندى كند، اما منطقى جواب مى‌داد. امام صادق عليه السّلام در روايتى مى‌فرمايد:

به خدا قسم، من در مدينه در اين طرف ستون مسجد نشسته بودم و به گوش خود مى‌شنيدم كه آن طرف كسى به على عليه السّلام ناسزا مى‌گويد، ولى وقتى من از آن‌جا بلند مى‌شوم، به كنار او مى‌روم و گويى هيچ نشنيده‌ام و با او مصافحه مى‌كنم!

از يك طرف آزادى است. از طرف ديگر، حضرت على عليه السّلام مى‌گويد: اگر حكومت يك قريه به من برسد، من فلان كار را نمى‌كنم. امام خمينى رضى اللّه عنه هم مى‌فرمود: آزادى آرى، توطئه خير.

حالا فرق آزادى و توطئه چيست؟ به عبارت ديگر، از يك طرف در يك حكومت اسلامى بايد مردم آزاد باشند. حتى شيطان هم به خدا مى‌گويد:

فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ‌.[٢] غير از مخلصين درجه يك، همه بندگانت را گمراه مى‌كنم. خداوند هم نگفت كه به دوزخ برو تا ببينى سؤال و جواب كردن با من چه لذتى دارد. بلكه گفت: برو در موقع خودش، من دوزخ را از تو و پيروانت پر مى‌كنم. اين شيوه برخورد در قرآن و در احاديث ائمه، خصوصا در سخنان امام صادق، امام رضا و امام على عليهم السّلام آمده. پيامبر صلّى اللّه عليه و اله هم در مدينه قدرت داشت، اما از آزادى مردم جلوگيرى نكرد.

[١] . سوره روم، آيه ٦٠.

[٢] . سوره ص، آيه ٨٢.