* مباحث با هم مخلوط نشوند. در بحار يك باب راجع به اين است كه ولايت شرط صحت عبادت است يا شرط قبول آن؟ در تمام اين احاديث، من يك روايت معتبر السند و ظاهر الدلالة پيدا نكردم كه دلالت كند بر بطلان عمل غير امامى. مى‌گوييم قدر متيقن، شرط قبول است. البته قبولى عبادات شرايط ديگرى هم دارد، إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ‌.[١] تقوا هم شرط است. حديث معتبر دارد، كسى كه شراب مى‌خورد، چهل روز نمازش قبول نمى‌شود. در قرآن به نقل از هابيل آمده است: إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ‌. خداوند به اين گفته هابيل راضى بوده كه آن را در قرآن نقل كرده است.

به هر صورت، شرط قبول عبادات، غير از شرط صحت است. يك معناى قبول اين است كه اگر قبول شد، خداوند ثواب مى‌دهد. اين‌كه مى‌گويند:

عملت مقبول نيست؛ يعنى ثواب به آن نمى‌دهند، نه اين كه عمل باطل باشد.

باطل آن است كه در آخرت به خاطر انجام ندان عمل، استحقاق عقاب دارد.

بنابراين عمل مخالفان مذهب باطل نيست. عده‌اى اين را قبول دارند يا مثلا در حج هم اين روايت هست كه اگر اهل سنت حج كنند، درست است. اينها مؤمن هستند و ما و شما الآن گوشت ذبح شده، توسط آنان را مى‌خوريم، زيرا ذبيحه آنها پاك است. از نظر مشهور فقها، تزويج با يك دختر سنّى جايز است.

اين كه شيعه دختر به سنّى بدهد و يا از آنها دختر بگيرد، جايز است.

من در كتاب عدالة الصحابه نوشتم، روايت‌هايى كه داريم كه‌

«الاسلام ما عليه ظاهر الناس من شهادة أن لا اله الا اللّه و أن محمدا رسول اللّه و إقامة الصلاة و ايتاء الزكاة»

به همين معنى است‌

«و عليه جرت المورايث و المناكح»،

بر همين ظاهر اسلام‌

[١] . سوره مائده، آيه ٢٧.