يك چيز مجرّب هم هست، قطع نظر از اين كه اين كلام خدا است، تجربه حسى بشرى هم به اين شهادت مى‌دهد. همان آيات معروفى كه خوانده مى‌شود: وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً.[١] از اينها كه بگذريم خطاب‌هاى‌ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ... مخصوص به شيعه نيست، ممكن است كه ايمان در لسان ائمه عليهم السّلام به معناى خاصى باشد، يا گاهى هم عارف يا مؤمن خاص مقصود است، اما در قرآن‌ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ... به همه مسلمانان خطاب شده است و ايمان به خدا و پيامبر مورد نظر است. اين آياتى كه به مؤمنين خطاب مى‌كند و در قرآن زياد هم هست، همه مذاهب اسلامى را شامل مى‌شود. بنابراين آنها هم مؤمن هستند، ما هم مؤمن هستيم. ممكن است ايمان مراتبى داشته باشد، ممكن است شرايط ديگرى هم داشته باشد. در فقه نسبت به استنباط از احاديث اختلاف هست.

اكنون بايد توجه كنيم كه آيا ولايت شرط صحت عمل است يا شرط قبولى است؟ يك عده مى‌گويند: شرط صحت عمل است. يكى از اشخاصى كه مى‌گفت: شرط قبولى عمل است، مرحوم آيت اللّه بروجردى رحمه اللّه بود. همين روزه‌اى كه ما شيعه‌ها مى‌گيريم، آنها هم مى‌گيرند. همان‌چيزهايى را كه ما امساك مى‌كنيم، آنها هم امساك مى‌كنند، وقتى كه شام و مغرب شد، آنها افطار مى‌كنند، ما هم افطار مى‌كنيم. آيا روزه او صحيح است يا باطل؟ هيچ دليل قوى‌اى تاكنون پيدا نشده است براى اين كه عمل مخالفان مذهب ما باطل باشد. بنابراين به مجرد اين كه اينها فاقد ولايت هستند، عملشان باطل نيست و در اين خصوص، دليلى در فقه وجود ندارد. بلكه از بعضى تعليلاتى كه درباره عدم اعاده اعمال مستبصر آمده، استفاده مى‌شود كه عمل آنان صحيح است. در اين خصوص به جامع الاحاديث مراجعه شود.

[١] . سوره آل عمران، آيه ١٠٣.