ذمه داشته باشد، ولى نبايد در تشخيص حجت لجاجت و تعصب به خرج داد. درست است، كه امر به معروف و نهى از منكر واجب است، ولى بايد در گفتار و نوشتار، نزاكت‌هاى اخلاقى را مد نظر قرار داد، كه به تحريك احساسات و بروز عداوت منجر نشود. مى‌شود براى اثبات حقانيت مذهب خود، كتاب نوشت، ولى بايد مواظب قلم بود كه طغيان نكند و باعث مزيد دشمنى ديگران نگردد.

اختلاف فتوا در اسلام مشروعيت دارد و همه دانشمندان آن را به عنوان يك واقعيت غير قابل انكار تلقى مى‌نمايند؛ ولى افراد شرور آن را جنجال برانگيز معرفى مى‌كنند، كه لازم است جلو آنان گرفته شود.

شش: قضاوت‌

از آنچه گذشت معلوم شد كه شيعه و سنّى در اصول دين و قسمت عمده عقايد، توافق داشتند و تنها در نه مورد اختلاف نظر داشتند، كه راه كنار آمدن در آن را نيز پيشنهاد كرديم. بنابراين، جز جهالت و غرور و يا سياست دولت‌ها، عاملى براى تعصب و دشمنى و حتى دور بودن اين دو طايفه باقى نمى‌ماند و مسلمانان پيرو مذاهب مختلف به حكم قرآن برادر همديگرند.

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ؛[١] مومنان برادرانند. ... بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ‌؛[٢] مؤمنان دوستان يكديگرند.

در اين‌جا دو عامل ديگر براى لزوم اتحاد بين مسلمانان اشاره مى‌كنيم:

عامل اول اينكه، دشمنان اسلام كمر خود را بر تضعيف اسلام محكم بسته‌اند و از هر راهى كه بشود، ضربه وارد مى‌كنند. و اختلاف مذهبى در اين اعصار يكى از بهترين راه‌هاى اين مقصد است، لذا كفار و مزدوران آنان، به اين مورد توجه عميق و مداوم دارند. اگر ما ساده‌لوحى را كنار نگذاشته، هشيارى‌

[١] . سوره حجرات، آيه ١٠.

[٢] . سوره مائده، آيه ٥١.