تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٤٣٨ - سوره الأنعام(٦) آيات ٩٠ تا ٩٩
عمرو و ابن عامر جاعل الليل خواندهاند و ح نصب سكنا بفعلى است كه جاعل دالست بر آن نه بجاعل زيرا كه آن در معنى ماضى است و اينكه آن را بصيغه فعل خواندهاند بجهت حمل آنست بر معنى معطوف چه خالق بمعنى خلق است وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ و گردانيد آفتاب و ماه را حُسْباناً نشانهاى اوقات در انوار گفته كه معنى آنست كه آنها را ادوارهاى مختلفه و سيرهاى متابعه داد تا شهور و سنين بدانها متعين گردد و اوقات دينيه و دنيويه بآن دانسته شود پس مدار (شمس و قمر بر حسبان) باشد و حسبان مصدر حسب است بفتح مانند حسبان بكسر كه مصدر حسب است بكسر و گويند جمع حساب است چون شهاب و شهبان ذلِكَ اين كفار كه تسيير و تدوير شمس و قمر است براى حساب معلوم تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ اندازه كردن خداونديست غالب كه حكم او بر وجه مخصوص بر همه جاريست الْعَلِيمِ دانا در تدبير مملكت خود و مصالح خلق بتدبير شمس و قمر شعر
|
و ليس تقدير الكواكب ما نرى |
و لكنه تقدير رب الكواكب |
|