فرد است و الف براى تأنيث چون كسالى و قوله‌ كَما خَلَقْناكُمْ‌ بدل است از فرادى يعنى آمديد به حساب گاه ما بر هيئتى كه آفريده بوديم شما را أَوَّلَ مَرَّةٍ نخستين بار در رحم مادر سر و پا برهنه منفرد و معرى از همه چيز و ميتواند بود كه حال ثانيه باشد يا حال باشد از ضمير فرادى اى (مشبهين ابتداء خلقكم عراة حفاة غرلا بها) يا صفت مصدر جئتمونا اى مجيئا كخلقنا لكم‌ وَ تَرَكْتُمْ‌ و بگذاشتيد ما خَوَّلْناكُمْ‌ آنچه عطا داده بوديم شما را يعنى آنچه بدان مى‌نازيديد و بر ديگران به سبب آن مفاخرة مى‌كرديد و بجهت اين از آخرت باز ميمانديد و بگذاشتيد وَراءَ ظُهُورِكُمْ‌ از پس پشت خود نه از پيش فرستاديد و نه با خود داشتيد آن گه بر سبيل توبيخ ميفرمايد كه‌ وَ ما نَرى‌ مَعَكُمْ‌ و نه ميبينيم با شما شُفَعاءَكُمُ‌ شفيعان شما را الَّذِينَ زَعَمْتُمْ‌ آنان كه گمان مى‌برديد از روى جهالت‌ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكاءُ آنكه بدرستى كه ايشان در ربوبيت و تربيت شما و استحقاق عبادت شما شريكان خدايند لَقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمْ‌ بدرستى كه بريده شد وصله و پيوند شما و متشتت و پراكنده گشت جمعيت شما يعنى اسباب وصله شما منفصل شد بين از لغات الاضداد است مستعمل در وصل و فصل و گويند كه اين ظرف است و اسناد فعل باو شده است بر سبيل اتساع و حقيقت معنى اين كه واقع شد قطع در ميان شما و قرائت حفص كه نصب است شاهد اين است و اين بر اضمار فاعل است بجهت دلالت ما قبل آن بر آن اى (تقطع الامر بينكم و الوصل) و يا اقامت آن در مقام موصوف و اصل آن (تقطع ما بينكم) است‌ وَ ضَلَّ عَنْكُمْ‌ و ضايع شد و باطل گشت از شما ما كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ‌ آن چه بوديد كه گمان ميبرديد كه بتان شفيعان شمااند و يا آنكه بعث و نشر نخواهد بود ابو هريره روايت كند كه رسول صلّى اللَّه عليه و آله فرمود كه چون اسرافيل در صور دردمد زمين پر از ارواح شود بر صورت نحل عسل آن گاه حق تعالى فرمايد كه بعزت و جلال و قاهريت من كه هر جانى با قالب خود رود پس همه برخيزند و بعرصات قيامت درآيند و بموقف عرض هفتاد سال ايستاده باشند تن برهنه و پاى برهنه و ختنه ناكرده و از غايت دهشت و هول هيچ كس بر يكديگر ننگرد و در اين مدت حقتعالى ميان ايشان حكم كند و خلايق چندان بگريند كه آب چشم ايشان منقطع شود و چندان عرق از ايشان جدا شود كه مانند لجام بدهن ايشان در رود عايشه پرسيد كه يا رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله زنان برهنه باشند فرمود آرى گفت واسواتاه رسول صلّى اللَّه عليه و آله فرمود كه در آن روز چندان بخود مشغول شده باشند كه بيكديگر ننگرند