الْفَزَعُ الْأَكْبَرُ و فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ‌ و ممكن است كه جواب از اين دهند بآنكه فزع اكبر از دخول نار است و قوله لا خوف عليهم بمنزله بشارتست از نجات از اهوال آن روز مثل آنكه مريض را گويند (لا باس عليك و لا خوف عليك) سيم آنكه معنى آنست كه حقيقتى نيست مر علم ما را زيرا كه در وقت حياة خود علم بافعال ايشان داشتيم و آنچه بعد از وفات ما از ايشان واقع شده علم بآن نداريم و جزا و ثواب واقع نميشود مگر بر خاتمه عمل كه بر آن مرده باشند و اينقول ابن انباريست (چهارم) آنكه مراد آنست كه‌ لا عِلْمَ لَنا إِلَّا ما عَلَّمْتَنا و حذف آن بجهت دلالت كلام است بر آن و اينقول منقولست از ابن عباس بروايت ديگر پنجم آنكه مراد تحقيق فضيحت ايشان است يعنى تو بحال ايشان از ما داناترى و احتياجى نيست ترا بشهادت ما و صيغه علام براى مبالغه است نه تكسير و ميتواند بود كه مراد بآن تكثير معلوم باشد و معنى مراد اينكه (انت تعلم ما غاب و ما بطن و نحن نعلم ما نشاهد) و در اين آيه دلالت است بر اثبات معاد و حشر و نشر و قوله‌

إِذْ قالَ اللَّهُ‌ بدل يوم يجمع است و صيغه ماضى بطريق تحقق وقوع است بر طريقه‌ نادى‌ أَصْحابُ الْجَنَّةِ و معنى آنست كه حقتعالى توبيخ كفره نمايد در روز قيامت بسؤال رسل از جانب ايشان و تعديد آنچه اظهار كرده بديشان از آيات پس تكذيب ايشان كردند طايفه و ايشان را سحره نام كردند و طايفه ديگر غلو كردند در ايشان و ايشان را الهه خود گرفتند و ميتواند بود كه منصوب باشد باضمار اذكر يعنى ياد كن چون حقتعالى گويد يا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ‌ اى عيسى كه پسر مريمى‌ اذْكُرْ نِعْمَتِي عَلَيْكَ‌ ياد كن نعمت مرا كه افاضه كرده‌ام برتو وَ عَلى‌ والِدَتِكَ‌ و بر مادر تو إِذْ أَيَّدْتُكَ‌ ظرف نعمتى است يعنى نعمت دادم ترا در وقتى كه تقويت كردم ترا و يا حالست از آن يعنى در حالتى كه نيرومند گردانيدم ترا بِرُوحِ الْقُدُسِ‌ بجبرئيل يا به كلامى كه بدان احياى دين كردى يا احياى نفس كردى بحيات ابديه و گويند مراد بآن انجيل است‌ تُكَلِّمُ النَّاسَ‌ سخن مى‌كردى با مردم‌ فِي الْمَهْدِ در حالتى كه كاين بودى در گهواره و اين معجزه تو بود وَ كَهْلًا و در حالت كهولت يعنى كلام تو در كهولت و طفوليت بر وجه فصاحت و بلاغت بود غرض الحاق حال اوست در طفوليت بحال كهولت در كمال عقل و تكلم و بدين آيه استدلال كرده‌اند بر نزول عيسى عليه السّلام چه باتفاق علما قبل از سن كهولت بآسمان رفته و در همان سن نازل خواهد شد و در زمين بسن كهولت خواهد رسيد وَ إِذْ عَلَّمْتُكَ‌