ميته است بمذهب حق‌ وَ مَنْ قَتَلَهُ مِنْكُمْ‌ و هر كه بكشد آن صيد را از شما مُتَعَمِّداً در حالتى كه عمد كننده باشد آن را يعنى داند كه محرمست و قتل صيد بر او حرام مراد ابو البشر است كه در عام حديبية حمار وحشى را بنيزه طعنه كرد و بكشت پس متعمدا اشاره باو است و اگر نه هر محرمى كه صيد بكشد بعمد و خطا فَجَزاءٌ مِثْلُ ما قَتَلَ‌ پس بر او واجب است جزائى كه مانند آن چيزى باشد كه كشته است يعنى فدا دهنده مانند صيد خود و آن فدا مِنَ النَّعَمِ‌ از چهار پايان بود يعنى شتر و گاو و گوسفند يَحْكُمُ بِهِ‌ صفت بعد از صفت است يعنى جزا و فدايى كه حكم بدان كنند ذَوا عَدْلٍ مِنْكُمْ‌ دو خداوند عدل از اهل ملت شما يعنى دو مرد مسلمان كه عادل باشند و عارف بگويند كه مماثل كشته شده از نعم كدام است و ميتواند بود كه حال باشد از ضمير جزاء يعنى در حالتى كه حكم كنند دو عادل بآنكه آن فدا مماثل حيوان مقتول است‌ هَدْياً در حالتى كه آن جزا قربانى باشد بالِغَ الْكَعْبَةِ رسنده بكعبه يعنى بحرم برند و آنجا ذبح كنند و چون بالغ الكعبه اضافه لفظيه است كه كسب تعريف از مضاف اليه نميكند پس جايز باشد كه صفت نكره واقع شود و قوله‌ أَوْ كَفَّارَةٌ عطف است بر جزاء يعنى واجب است بر او كفارتى كه بپوشد و رفع كند گناه او را و قوله‌ طَعامُ مَساكِينَ‌ عطف بيان است يا بدل و يا خبر مبتداء محذوف اى (هى طعام مساكين) يعنى آن كفاره طعام دادن درويشان است‌ أَوْ عَدْلُ ذلِكَ‌ يا برابر آن طعام و مساوات آن‌ صِياماً از روى روزه داشتن يعنى بازاى طعام دادن هر مسكينى را روزه بدارد عدل مصدر است بمعنى مفعول و صياما منصوبست بر تميز و قوله‌ لِيَذُوقَ وَبالَ أَمْرِهِ‌ متعلق است بر محذوفى اى (فعليه الجزاء او الطعام او الصوم ليذوق ثقل فعله و سوء عاقبته هتكه بحرمة الاحرام او الثقل الشديد على مخالفة امر اللَّه) و اصل و بل ثقل است (و منه الطعام الوبيل) پس معنى آنست كه بر كشنده صيد است جزا مثل صيد يا طعام دادن يا روزه داشتن تا بچشد گرانى و سختى كار خود را چه آن مزيت شدة تكليف است بجهت خروج او از طاعت‌ عَفَا اللَّهُ‌ درگذشت و عفو كرد خدا عَمَّا سَلَفَ‌ از آنچه گذشته است كه محرم قتل صيد ميكرده در جاهليت يا از آنچه اين نوبت از ابو البشر واقع شد وَ مَنْ عادَ و هر كه باز گردد بمثل اين عمل‌ فَيَنْتَقِمُ اللَّهُ مِنْهُ‌ پس انتقام كشد خدا از او اين جواب شرط است و تقدير اينكه (فهو ينتقم‌