و صاحب كنز آورده كه اين هر دو آيه مشتملند بر محرمات و اين آخر آيتست كه در باب خمر نازل شده و تخصيص عداوت و بغضاء بخمر و ميسر بجهت آن است كه خمر موجب زوال عقل است و ميسر موجب زوال مال و زوال عقل و مال موجب عداوت و بغضاء است بخلاف انصاب و از لام كه موجب سخط الهى و وصول بعذاب اخرويست نه سبب عداوت و بغضاء و در اين مقام چند حكم است اول آنكه حرام است تكسب بخمر و ساير مسكرات چه حق تعالى چون تحريم شي‌ء فرمود تحريم ثمن آن نيز نمود چنان كه بروايت صحيحه از پيغمبر و ائمه هدى صلوات اللَّه عليهم ثابت شده و نيز آن حضرت فرمود كه‌

لعن اللَّه اليهود حرمت عليهم الشحوم فباعوها و اكلوا اثمانها

و هم چنين حرام است اجرت گرفتن و دادن بر عملى كه متعلق بخمر باشد از حمل و عصر و غير آن و حديث‌

لعن الخمر و شاربها

كه مذكور شد شاهد اين است از جابر رضى اللَّه عنه مرويست كه چون حضرت رسالت (ص) اين حديث را بيان فرمود اعرابى بر خواست و گفت يا رسول اللَّه من مردى تاجرم و تا غايت تجارت من بيع خمر بوده و اكنون مرا مال بسيارى از آن ممر حاصل شده اگر در طاعتى آن را صرف كنم مرا نفعى دهد فرمود كه‌

لو انفقته فى حج او جهاد لم يعدل عند اللَّه جناح بعوضة ان اللَّه لا يقبل الا الطيب‌

يعنى اگر انفاق كنى در حج يا جهاد نزد حقتعالى ثواب آن برابر پر پشه نباشد بعد از آن اين آيه نازل شد كه‌ قُلْ لا يَسْتَوِي الْخَبِيثُ وَ الطَّيِّبُ‌ دويم آنكه ميسر قمار است و انواع آن چون نرد و شطرنج و اين قول معظم مفسران است و مروى از اهل البيت صلوات اللَّه عليهم حتى كه لعب صبيان بجوز نيز از قمار است و حرام است تكسب بآن و عمل آن و بيع آن و جلوس در مجلسى كه اين عمل كنند و از حضرت رسالت (ص) مروى است كه‌

اللاعب بالنردشير كمن غمس يده فى لحم الخنزير و دمه‌

يعنى بازى كننده بنرد كه واضع آن اردشير است و شطرنج مذموم و معيوب است و مانند كسى است كه دست خود را فرو برده باشد در ميان گوشت و خون خوك و از صادق عليه السّلام روايت است كه‌

ان اللاعب بالشطرنج مشرك و السلام على اللاهى معصية

و خلافى در تحريم نرد نيست و شطرنج نيز چنين است الا آنكه از بعضى شافعيه نقل كرده‌اند كه قايلند بجواز آن مگر در صورتى كه مشغول بآن موجب اشتغال باشد از نماز سيم انصاب بمعنى اصنام است كه بعبادت آن ارتكاب مينمايند هم چنان كه عبادت آنها حرام است تكسب به عمل آن و بيع خشب و شبه آن بجهت آنكه صنم از آن بتراشند نيز حرام است و شيخ طوسى رحمه اللَّه فرموده كه حرام است بيع آن بكسى كه معروف است و معهود بساختن بت و تراشيدن آن و هم حرام است بيع عنب بكسى كه اتخاذ خمر ميكند و مشهور كراهت اين است مگر با شرط كه حرام است چهارم‌