تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٩٤ - سوره المائدة(٥) آيات ٧٠ تا ٧٩
رسالت است صلّى اللَّه عليه و آله كه دل در ايمان ايشان بسته بود و چون ايمان نياوردند دل تنك شد حق تعالى فرمود كه غمگين مشو كه ايشان مستحق عقاب و عذابند بسبب فرط كفر و طغيان و ضرر آن بتو و مؤمنان نخواهد رسيد كما قال إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا بدرستى كه آنان كه ايمان آوردند بزبان وَ الَّذِينَ هادُوا و آنان كه دين يهود گرفتند وَ الصَّابِئُونَ وَ النَّصارى و صابيان و ترسايان نيز هم چنين مَنْ آمَنَ هر كه ايمان آرد از اينها بدل صافى و نيت خالص بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ بخدا و بروز باز پسين وَ عَمِلَ صالِحاً و بكند كار پسنديده فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ پس هيچ خوفى نيست بر ايشان از هجوم عقاب وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ و نيستند ايشان كه اندوهگين باشند از فوت ثواب تفسير اين در سورة البقرة گذشته و قوله و الصابئون مرفوع است بر ابتدائيه و خبر آن محذوف است و مقصود بآن تأخير آن است از آنچه در حيز آن است و تقدير اين است كه (ان الذين آمنوا و الذين هادوا و النصارى حكمهم كذا و الصابئون كذلك كقوله و انى و قيار بها لغريب) و اين در حكم جمله معترضه است كه دلالت مىكند بر آنكه چون صابيان با وجود ضلالت و ميل آنها از همه اديان مثاب ميشوند اگر ايمان صحيح آرند و عمل صالح كنند پس غير ايشان اولى باشند باين و مىتواند بود كه قوله و النصارى معطوف باشد بر الصابئون و قوله من آمن خبر اين هر دو باشد و خبر ان مقدر باشد كه ما بعد آن دال بر آن باشد كقوله (نحن بما عندنا و انت بما عندك راض و الراى مختلف) جايز نيست كه معطوف باشد بر محل ان و اسم ان چه آن مشروط است بفراغ ان از خبر زيرا كه اگر معطوف باشد بر ان قبل از خبر پس خبر هم خبر مبتدا باشد و هم خبر ان و اين موجب اجتماع عاملين است بر معمول واحد و نيز نميتواند بود كه معطوف باشد بر ضمير در هادوا بجهت عدم تأكيد و فصل و ديگر موجب اين ميشود كه صابيان يهود باشند و گويند ان بمعنى نعم است و ما بعد آن در موضع رفع بابتدائية و قوله من آمن الى آخر مرفوع است بابتداء و خبر آن قوله فلا خوف الخ و اين جمله خبر ان است و يا خبر مبتدا هم چنان كه گذشت و راجع محذوف است اى من آمن منهم و يا منصوب است بر بدلية از اسم ان و از آنچه معطوف است بر اسم ان
پس در تفصيل كفر و عناد ايشان ميفرمايد كه لَقَدْ أَخَذْنا و هر آينه فرا گرفتيم بزبان انبيا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ پيمان بنى اسرائيل را در توحيد و ايمان بمحمد اگر چه اخذ ميثاق بر اباء ايشان بود اما چون كه اباء ايشان عارف بودند باين و بصحت