در حرب احد انواع جفا و آزارها از كفار قريش يافت چنان كه در كتب سير و تواريخ مذكور است و مسطور فاين العصمة الموعوده و جواب از اين اشكال آن است كه اين آيه متأخر است از واقعه احد فحينئذ اشكال مضمحل باشد و سؤال را مجال نماند از ابن عباس رضى اللَّه عنه مرويست كه جمعى يهود نزد پيغمبر آمدند و گفتند يا محمد تو بتورات ايمان دارى كه كتاب خداست و حق است فرمود آرى كتاب خدا است و حق است و صدق گفتند تو با ما متفقى در اين و ما با تو متفق نيستيم در آنكه قرآن حق باشد و از نزديك خداى آمده باشد پس تو ما را بر آنكه متفقيم باز گذار آيه آمد كه‌ قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ‌ بگو اى اهل كتاب‌ لَسْتُمْ عَلى‌ شَيْ‌ءٍ نيستيد شما بر چيزى معتد به كه دين صحيحست‌ حَتَّى تُقِيمُوا التَّوْراةَ وَ الْإِنْجِيلَ‌ تا وقتى كه اقامت كنيد حكم تورية و انجيل را يعنى آن چيزى را كه در اين هر دو كتاب است حقتعالى شما را بآن امر فرموده كه آن ايمان آوردن است بمحمد صلّى اللَّه عليه و آله و يا مراد اقامة اصول دين است و آن چه منسوخ نشده از فروع آن‌ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ‌ و تا وقتى كه به پاى داريد اوامر و نواهى آنچه فرستاده شده بشما مِنْ رَبِّكُمْ‌ از پروردگار شما يعنى قرآن پس مراد باقامت ايمان آوردن است و اذعان نمودن مر حكم خداى را چه كتب الهيه باسرها امرند بايمان آوردن بكسى كه معجزه تصديق او نمايد و ناطق شود بوجوب طاعت او يا تصديق باصول آن و عمل كردن به احكام فرعيه غير منسوخه آن و تخصيص اهل كتاب باين بجهت اقامت حجت است بر ايشان‌ وَ لَيَزِيدَنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ‌ و هر آينه زياد مى‌كند بسيارى را از ايشان يعنى از يهود و ترسا ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ‌ آن چه منزل شده بتو از پروردگار تو يعنى استماع قرآن ميافزايد ايشان را طُغْياناً وَ كُفْراً سركشى و ناگرويدگى اسناد زياده طغيان و كفر بقرآن بر سبيل تجوز است و حقيقتا فاعل كفر و طغيان ايشانند چه معنى مراد آن است كه اهل كتاب نزد استماع قرآن كفر و طغيان را زياده مى‌كنند بجهت زياده گردانيدن ايشان انكار و كفر را بآن و تفصيل اين معنى در ما سبق سمت تحرير يافته و چون حال اهل كتاب بر اين منوال است‌ فَلا تَأْسَ‌ پس اندوهناك مباش‌ عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ‌ بر گروه كافران بجهت زيادتى طغيان و كفر ايشان چه ضرر آن لاحق است بايشان و از ايشان بغير نميرسد و سرايت نميكند و اهل ايمان كه منقاد تواند از اين معنى مبرااند و ايمان ايشان خالص است از شوب اين معنى پس غبار ملال و اندوه بخاطر خود راه مده حاصل كه آيه براى تسليه حضرت‌