تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٥٥ - سوره المائدة(٥) آيات ٥٠ تا ٥٩
بايشان بلكه آنها را براه اهل كفر درآورد كه آن طريق جهنم است و يا حكم نكند براى ايشان در مدح و ثنا و نصرت بر اعدا فَتَرَى الَّذِينَ پس تو ميبينى آنان را كه فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ در دلهاى ايشان بيمارى نفاق است يعنى ابن ابى و اتباع او يُسارِعُونَ فِيهِمْ ميشتابند در دوستى و يارى اهل كفر يَقُولُونَ ميگويند از روى اعتذار در موالات و معاونت كفار نَخْشى أَنْ تُصِيبَنا دائِرَةٌ مى ترسيم از آنكه برسد ما را از گردشهاى روزگار يعنى كار منقلب شود و اهل اسلام مغلوب گردند و كفار غالب شوند و دولت بايشان برسد حقتعالى اين انديشه ايشان را باطل كرد و فرمود فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَ پس شايد كه خداى بيارد بِالْفَتْحِ فتحى را از براى رسول و ياران او مراد فتح مكه است يا تسخير ممالك يهود چون خيبر و تيما و فدك أَوْ أَمْرٍ مِنْ عِنْدِهِ يا بفرستد فرمانى را از نزديك خود بقتل يهود و اجلاء ايشان كه موجب اعزاز مسلمانان و اذلال يهودان است و يا امر باظهار اسرار منافقان و قتل ايشان فَيُصْبِحُوا پس صبح كردند منافقان عَلى ما أَسَرُّوا فِي أَنْفُسِهِمْ بر آنچه پنهان داشتند در نفسهاى خود از موالات يا شك در كار پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله نادِمِينَ پشيمان شدگان و آن پشيمانى سودى بايشان نرساند وَ يَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا و گويند مؤمنان با يكديگر از روى تعجب از حال منافقان و اجتراى ايشان بر خدا بايمان كاذبه و تنجيح بآنچه حقتعالى بايشان انعام كرده باشد از اخلاص كه أَ هؤُلاءِ آيا اينگروه الَّذِينَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ آنانند كه سوگند ميخورند بخدا جَهْدَ أَيْمانِهِمْ غليظترين سوگند خود در انوار گفته كه جهد در اصل مصدر است و نصب آن بر حاليه است بر تقدير و (اقسموا للَّه با يجتهدون جهد ايمانهم) پس حذف فعل شده و مصدر در مقام آن واقع گشته و لهذا جايز است كه معرفه واقع شود و يا آنكه در نصب ان بر مصدريه است زيرا كه بمعنى اقسموا است و بر هر تقدير ميفرمايد كه مؤمنان در حين فتح و ظفر با يكديگر گويند كه منافقان قبل از اين سوگند ميخوردند كه إِنَّهُمْ لَمَعَكُمْ بدرستى كه ايشان با شمااند و امروز پرده ايشان دريده معلوم شد كه دروغ ميگويند حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ باطل و نابود شد همه عملهاى ايشان يعنى ثوابى بر آن مرتب نشد بجهت فقد ايمان از ايشان فَأَصْبَحُوا خاسِرِينَ پس گشتند زيانكاران بافتضاح در دنيا و فوات ثواب در آخرت و اقتران ايشان باهل كفر اين كلام يا از جمله مقول قول مؤمنان