تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٥٢ - سوره المائدة(٥) آيات ٤٠ تا ٤٩
ظاهر گردد كه كدام از شما امتثال مينمايد و اذعان ميكند به اينكه اختلاف شرايع مقتضى حكمت الهيه است و كدام از حق منحرف شده تصديق بآن نميكند و عمل بآن نمينمايد و چون حال بر اين منوال است فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ پس بشتابيد و پيشى گيريد و مبادرت كنيد بسوى خيرات كه اتباع اسلام است و امتثال اوامر ملك علام إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعاً بسوى خداى نه غير او بازگشت همه شما است اين استيناف است كه متضمن تعليل است مر امر باستباق را و وعد و وعيد است براى مبادرين و و مقصرين فَيُنَبِّئُكُمْ پس خبر خواهد كرد شما را در وقت جزا دادن بِما كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ بآنچه هستيد كه در آن اختلاف ميكنيد از امور دين و شريعت يعنى هر يك از محق و مبطل و كامل و مقصر را جزا خواهد داد و در اين دلالت است بر وجوب مبادرت بافعال خير و اين محمول است بر واجبات و آن كسى كه ميگويد امر براى ندبست حمل آن بر جميع طاعات ميكند وَ أَنِ احْكُمْ عطف است به الكتاب اى انزل اليك الكتاب و الحكم يعنى فرو فرستاديم بتو قرآن را و اين را كه حكم كن بَيْنَهُمْ ميان اهل كتاب و يا عطف است بر قوله بالحق يعنى انزال قرآن كرديم بدرستى و راستى و بآنكه حكم كنى ميان يهود و نصارى بِما أَنْزَلَ اللَّهُ بآنچه فرو فرستاده است خداى بتو و ميتواند بود كه عطف جمله باشد بر جمله به تقدير (و امرنا ان احكم) و سبب نزول اين آيه آن بود كه بعضى از احبار يهود با يكديگر از روى مكر و تزوير تدبير كردند كه بيائيد نزد محمد صلّى اللَّه عليه و آله رويم و بگوئيم كه تو دانسته كه ما از اشراف قوم و دانايان ايشانيم و چون ما متابعت تو كنيم افاضل و اراذل يهود در تصديق ما بتو اقتدا كنند اكنون ميان ما و قومى در دماء و اموال و غيره خصومتها است و تو را حكم ميسازيم اگر قضا را چنان كنى كه رضاى ما باشد رسالت ترا مسلم داريم حق تعالى رسول خود را از قبول ملتمس ايشان تحذير نمود و فرمود حكم كن بر نهج آنچه بر تو نازل شده از جانب حق تعالى وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ و پيروى مكن آرزوهاى ايشان را وَ احْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ و حذر كن از ايشان از آن كه گمراه گردانند تو را عَنْ بَعْضِ ما أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكَ از بعضى از آنچه خداى بتو فرستاده است باين وجه كه از روى مكر تو را وعده دهند كه ما ايمان خواهيم آورد و تو بواسطه ايشان مساهله كنى و از بعضى از آنچه خداى بتو فرستاده است مداهنه نمايى و بدانكه ان با صله آن بدل اشتمال هم است اى احذر فتنتهم و يا مفعول له است اى احذرهم