تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٤٤ - سوره المائدة(٥) آيات ٤٠ تا ٤٩
فَإِنْ جاءُوكَ پس اگر بيايند اهل كتاب بمحاكمه نزد تو فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ پس حكم كن ميان ايشان أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ يا روى بگردان از ايشان و باهل ملتشان رد كن تا بر طبق شريعت خود عمل كنند حقتعالى در اين آيه آن حضرت را مخير ساخته است ميان حكم و اعراض و لهذا گفتهاند كه (لو تحاكم الكتابيان الى القاضى لم يجب عليه الحكم) حسن و عكرمه و مجاهد گفتهاند كه اين تخيير منسوخ است بقوله وَ أَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ و در روايات اصحاب ما ثابت شده كه اين تخيير ثابت است و در شرع مر ائمه احكام گاهى كه حكم ما موافق حكم اهل كتاب باشد چنان كه تفصيل آن در آيه وَ أَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ عنقريب سمت تحرير خواهد يافت و ابن عباس و قتاده و عطا و شعبى و ابراهيم نيز بر اينند وَ إِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ و اگر روى بگردانى از ايشان و حكم نكنى فَلَنْ يَضُرُّوكَ شَيْئاً پس زيان نتوانند رسانيد بتو چيزى را بجهت معادات ايشان بتو بواسطه اعراض تو از حكم چه خداى عاصم تو است از ضرر معادات ايشان بتو وَ إِنْ حَكَمْتَ و اگر اراده حكم كنى فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ پس حكم كن ميان ايشان براستى و عدل بر وجهى كه بآن مأمورى إِنَّ اللَّهَ بدرستى كه خداى يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ دوست ميدارد عدل كنندگان را در حكم پس حافظ ايشان باشد و تعظيم شأن ايشان نمايد وَ كَيْفَ يُحَكِّمُونَكَ اين تعجبى است از تحكيم ايشان حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله را يعنى چگونه حكم ميسازند ترا وَ عِنْدَهُمُ التَّوْراةُ و حال آنكه تورية نزد ايشان است فِيها حُكْمُ اللَّهِ در حالتى كه در آن ثابت است حكم خداى برجم اين تنبيه است بر آنكه قصد ايشان بتحكيم معرفت و اقامت شرع نيست بلكه مقصود ايشان از آن اهوان امر است بر ايشان اگر چه زعم ايشان آن باشد كه حقتعالى فرموده است و قوله فِيها حُكْمُ اللَّهِ حالست از تورية اگر حكم مرفوع باشد بظرف و اگر مرفوع باشد بابتدائية حال خواهد بود از ضمير مستكن در ظرف و تأنيث تورية جهت آنست كه نظير اسماء مؤنثه عربيه است چون موماة و دوداة ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ عطف است بر يحكمونك داخل در حكم تعجب يعنى پس ايشان برمىگردند و اعراض ميكنند از حكم تو مِنْ بَعْدِ ذلِكَ از پس آنكه تو حكم كرده موافق كتاب ايشان وَ ما أُولئِكَ بِالْمُؤْمِنِينَ و نيستند اينگروه باور دارندگان كتاب خود را يا حكم